Estoniya rejimi 1-dekabrdan boshlab Rossiya bilan chegaradagi barcha nazorat-o‘tkazish punktlarini yopishini e’lon qildi; tashqi ishlar vaziri Margus Saxkna bu chora 14-noyabr kuni tunda mudofaa sohasida faoliyat yurituvchi kompaniyaga qarshi amalga oshirilgan sabotaj hujumi bilan bog‘ladi. Qaror X ijtimoiy tarmog‘idagi rasmiy bayonot orqali e’lon qilindi va mintaqadagi hamkor davlatlar bilan muvofiqlashtirildi.
Asosiy faktlar: Estoniya 1-dekabrdan Rossiya bilan barcha chegara o‘tkazish punktlarini yopadi; rasmiylar 14-noyabr tunda Threod Systems kompaniyasiga qarshi sabotaj urinishi bo‘lganini da’vo qilmoqda; sakkiz nafar Latviya fuqarosi gumonlanib qo‘lga olingan; kompaniya mahsulotlari 32 mamlakat, jumladan Ukraina va NATOga a’zo davlatlarda qo‘llaniladi.
Bu qaror Yevropa va Rossiya o‘rtasidagi xavfsizlik tangligi kuchaygan paytda qabul qilindi. Estoniya rejimi voqeani Yevropaga qarshi “keng ko‘lamli gibrid urush”ning bir qismi deb atagan, biroq bu baholash rasmiy iddao bo‘lib qolmoqda va mustaqil manbalar tomonidan tasdiqlanmagan. Chegara punktlarini yopish aholi va milliy xavfsizlik xatarlarini kamaytirish maqsadida e’lon qilingan; bir vaqtning o‘zida bu chora transchegaraviy harakat, savdo va logistika oqimlariga ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Threod Systems kompaniyasining dronlar, havo razvedkasi va kuzatuv tizimlari, shuningdek nishonlarni aniqlash va kuzatib borish uskunalari 32 mamlakatda, jumladan Ukraina va NATOga a’zo davlatlarda qo‘llaniladi.
Bosh vazir Kristen Mixal avvalroq mamlakat Rossiya bilan chegarani yopish ehtimoliga tayyorgarlik ko‘rayotganini bildirgan va bu choralarni “aholi va milliy xavfsizlikka nisbatan xatarlarni kamaytirish” uchun zarur deb atagan. U 14-noyabr kuni tunda Rossiya Bosh razvedka boshqarmasi tomonidan Threod Systems kompaniyasiga nisbatan sabotaj harakatini uyuhtirish urinishi bo‘lganini da’vo qildi. Bosh prokuror Astrid Asi sakkiz nafar Latviya fuqarosi sabotaj harakatiga aloqadorlikda gumon qilinib qo‘lga olinganini ma’lum qildi. Kompaniya mahsulotlari mudofaa va kuzatuv sohasida qo‘llaniladi, shu bois voqea nafaqat Estoniya, balki mintaqaviy xavfsizlik munosabatlariga ham e’tibor qaratmoqda.
Saxkna qaror haqida Finlandiya, Latviya va Litvadagi hamkasblariga ma’lum qilgan; bu mintaqaviy muvofiqlashtiruv va qo‘shimcha xavfsizlik choralari davom etishi mumkinligini ko‘rsatadi. Keyingi kunlarda chegara yopilishining amaliy ta’siri, tergov natijalari va rasmiylarning qo‘shimcha bayonotlari e’tibor markazida bo‘ladi. Hozircha voqeaning barcha tafsilotlari ochiqlanmagan, shuning uchun rasmiy iddaolar va tergov xulosalari o‘rtasidagi farq kuzatilishi lozim.
Source: kun.uz