Valyuta
  • Yuklanmoqda...
Ob-havo
  • Yuklanmoqda...
Havo sifati (AQI)
  • Yuklanmoqda...

Rim-katolik cherkovi rahbari Papa Lev XIV yakshanba kuni Peru Amazonkasi hududida mahalliy xalqlar vakillari va missionerlar bilan uchrashib, dunyodagi eng katta yomg‘ir o‘rmonlarini himoya qilgan faollar o‘ldirilishi uchun adolat talab qildi. U Pukalpada bo‘lib o‘tgan tadbirda oltin va neft ishlab chiqarish sabab o‘rmonlarning kesilishi hamda suvlarning ifloslanishiga qarshi chiqishga chaqirdi; bu tashrif uning Janubiy Amerikadagi 12 kunlik safari doirasida amalga oshirildi. 71 yoshli pontifik Peru Amazonkasidagi asosan mahalliy aholidan iborat auditoriya oldida chiqish qildi.

Asosiy faktlar: Papa Lev XIV 12 kunlik Janubiy Amerika safari davomida Peru Amazonkasidagi Pukalpaga tashrif buyurdi. U 2010–2024 yillarda ekologik faollar hisobiga 57 qotillik sodir etilgani haqidagi ma’lumotlarni eslatib, adolat talab qildi. Amazon Watch bo‘yicha Peruda 15 yil ichida 35 mahalliy yetakchi o‘ldirilgan; Global Nature Watch ma’lumotiga ko‘ra 2025-yilda mamlakat 200 ming gektarga yaqin tabiiy o‘rmonni yo‘qotgan.

Tashrif Peru Amazonkasi uchun jiddiy bosim sharoitida o‘tdi: noqonuniy yog‘och kesish, oltin qazib olish, koka yetishtirish va qishloq xo‘jaligi kengayishi mahalliy jamoalar yashash muhitini qisqartirmoqda. Papa ta’kidlaganidek, bunday harakatlar tasodifiy hodisalar emas, balki tabiiy resurslardan mas’uliyatsiz foydalanish oqibati bo‘lib, jamoalarning mavjudligiga tahdid soladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, mahalliy xalqlar o‘z yerlarini himoya qilishga intilmoqda, ammo buning uchun ular ko‘pincha zo‘ravonlikka duch keladi. Bu masala Vatikan uchun ham muhim: Peruda uzoq yillar missioner va yepiskop bo‘lib ishlagan Papa mintaqa muammolarini bevosita biladi.

“Siz noqonuniy kon qazish va neft to‘kilishi natijasida o‘rmonlarning beg‘araz kesilishi hamda daryolar va boshqa suvlarning ifloslanishidan yetkazilgan zararni yaxshi bilasiz”, — dedi Papa. Uning qo‘shimcha qilishicha, “bular alohida baxtsiz hodisalar emas, balki tabiiy resurslardan mas’uliyatsiz foydalanishning oqibatlari, bu esa jamoalarning mavjudligiga putur yetkazadi”. Mahalliy yetakchilar o‘ldirilgani haqida gapirar ekan, pontifik: “Ko‘plab mahalliy yetakchilar o‘z hududlarini himoya qilgani uchun o‘ldirilgan. Bu birodarlarning qoni Xudoga qichqiradi va adolat talab qiladi!” — deya ta’kidladi. Olqishlar bilan qabul qilingan bu so‘zlar yig‘ilganlar orasida kuchli taassurot qoldirdi.

Peru sudlari so‘nggi yillarda muhim qarorlar qabul qildi: 2025-yilda o‘n yillik sud jarayonidan so‘ng to‘rt nafar yog‘och savdogariga o‘rmon kesilishiga qarshi chiqqan to‘rt mahalliy aholini o‘ldirgani uchun 28 yillik qamoq jazosi saqlab qolindi. Joriy yilning avgustida esa 2023-yilda mahalliy yetakchi Kinto Inuma Alvaradoning o‘ldirilishi uchun to‘rt kishi 35 yilgacha ozodlikdan mahrum etildi. Shunga qaramay, huquq himoyachilari jazolarning tizimli xarakterga ega bo‘lishi va o‘rmonlarni himoya qiluvchilar xavfsizligi kafolatlanishi zarurligini ta’kidlamoqda.

Papa Lev XIV Urugvay va Argentinadan so‘ng Peruga qaytdi; u AQShda tug‘ilgan bo‘lsa-da, taxminan yigirma yil Peru Amazonkasi va boshqa hududlarda missioner hamda yepiskop bo‘lib xizmat qilgan va Peru fuqaroligiga ega. Safari yakunida u Limada bo‘lishi va Lotin Amerikasi bo‘ylab tashrifini yakunlashi kutilmoqda. Kuzatuvchilar uning chiqishlari mahalliy hamjamiyatlarga xalqaro e’tiborni kuchaytirib, hukumat va kompaniyalar oldiga ekologik qonunchilikni yaxshilash masalasini qo‘yishi mumkinligini qayd etadi.

Source: www.aljazeera.com


So'nggi yangiliklar


Warning: foreach() argument must be of type array|object, false given in /srv/www/wordpress/components/com_content/src/Model/ArticlesModel.php on line 665

Warning: foreach() argument must be of type array|object, false given in /srv/www/wordpress/modules/mod_articles_latest/src/Helper/ArticlesLatestHelper.php on line 135