AQSh rejimining Havo kuchlari departamenti ma’lum qilishicha, radar kam sezadigan B-21 Raider bombardimonchisi sinov parvozida ilk bor oddiy aviabomba tashlagan. Sinov o‘tgan hafta Kaliforniyadagi Edvards aviabazasida bo‘lib o‘tgan va samolyotning raqamli modellari aniqligini hamda ochiq tizimli arxitekturasi ishlashini tekshirishga qaratilgan. Harbiy idora bu qadamni B-21 ni xizmatga kiritish dasturidagi muhim bosqich deb baholagan, biroq dastur maxfiyligi sababli mustaqil tasdiqlash imkoniyati cheklangan.
Asosiy faktlar: B-21 Raider birinchi marta oddiy aviabomba tashlash sinovini o‘tkazdi; sinov Edvards aviabazasida bo‘lib o‘tdi; natijalar raqamli model aniqligi va ochiq arxitektura ishlashini tasdiqlagan deb e’lon qilindi.
B-21 Raider Northrop Grumman kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilayotgan istiqbolli kam seziladigan bombardimonchi bo‘lib, u AQSh rejimining uzoq muddatli strategik va oddiy zarba imkoniyatlarini yangilash dasturining markaziy qismi sanaladi. Samolyot B-1B va B-2A kabi eski bombardimonchilarni almashtirishi kutilmoqda, shu bois uning oddiy qurollarni tashish va qo‘llash qobiliyati alohida ahamiyatga ega. AQSh rejimi B-21 ni kelajakdagi asosiy bombardimonchi sifatida targ‘ib qilmoqda, ammo mudofaa dasturlarida xarajat, muddat va samaradorlik masalalari doimo jiddiy tekshiruv ostida qoladi.
Sinov jarayonida muhandislar haqiqiy tashlashdan oldin bomba harakat trayektoriyasini hisoblash va aniqlashtirish uchun kompyuter modellashtirishiga minglab soat sarflagan. Qo‘shma sinov guruhi raqamli egizak muhitidan foydalanib, haqiqiy sinov oldidan hisoblangan trayektoriyaga tuzatishlar kiritish imkoniga ega bo‘lgan. Northrop Grumman kompaniyasi sinov samolyotning oddiy qurollarni olib yurish va qo‘llash imkoniyatlarini namoyish qilganini qayd etgan. Dastur ishlab chiqarish va parvoz sinovlari bosqichlarida davom etmoqda, ochiq tizimli arxitektura esa yangi qurol turlari va qo‘shimcha funksiyalarni bosqichma-bosqich joriy etishni ta’minlashi kerak.
Foydali yuk konfiguratsiyasini moslashtirish qobiliyati qo‘mondonlikka operatsiya xususiyatiga qarab qurollar tarkibini tanlash imkonini beradi. Bunday imkoniyatlar uzoq masofadan zarba berishdan tortib, kuchli havo hujumidan mudofaa tizimlari bilan himoyalangan hududda harakat qilishgacha bo‘lgan vazifalarni qamrab oladi. Keyingi bosqichlarda qo‘shimcha qurol integratsiyasi, parvoz sinovlari va operatsion baholash davom etishi kutilmoqda; yakuniy qarorlar dastur muddati, sinov natijalari va xarajat bahosiga bog‘liq bo‘ladi.
Source: kun.uz