2050-yilga borib dunyoning eng ko‘p aholiga ega mamlakatlari reytingida sezilarli o‘zgarishlar kutilmoqda: Hindiston aholisi 193 millionga ko‘payishi, Xitoy aholisi esa 121 millionga kamayishi mumkin, Nigeriya esa aholi soni bo‘yicha AQShni ortda qoldirib, dunyoda uchinchi o‘ringa ko‘tarilishi prognoz qilinmoqda. 2026 va 2050-yillardagi taqqoslash AQSh Aholini ro‘yxatga olish byurosining (U.S. Census Bureau) Xalqaro ma’lumotlar bazasidagi yil o‘rtasidagi aholi soni bo‘yicha hisob-kitoblar va demografik prognozlarga asoslangan. Hozir Hindiston va Xitoy yetakchilik qilmoqda: har birida 1,4 milliarddan ortiq kishi yashaydi, ular birgalikda dunyo aholisining taxminan uchdan bir qismini tashkil etadi, AQSh esa qariyb 340 million aholi bilan uchinchi o‘rinda turibdi.
Asosiy faktlar: 2050-yilga borib Hindiston aholisi 193 millionga ko‘payadi, Xitoy aholisi 121 millionga kamayadi; Pokiston aholisi 105 millionga, Indoneziya aholisi esa 39 millionga ko‘payishi kutilmoqda. Nigeriya 154 millionga ko‘payib, oltinchi o‘rindan uchinchi o‘ringa ko‘tariladi, Kongo Demokratik Respublikasi aholisi 120 millionga ko‘payib, deyarli ikki baravar o‘sishi mumkin, Sahroi Kabirdan janubdagi Afrika mamlakatlari aholisi esa 2024–2054-yillarda 79 foizga ko‘payib, 2,2 milliard kishiga yetishi prognoz qilinmoqda.
Bu raqamlar Osiyoning hozirgi demografik ustunligidan Afrikadagi tezroq o‘sishga o‘tishni ko‘rsatadi. Hindiston va Xitoy 2026-yilda birgalikda dunyo aholisining taxminan uchdan bir qismini tashkil etsa-da, ular o‘rtasidagi farq 2050-yilga borib 24 milliondan qariyb 338 million kishiga oshishi kutilmoqda. Pokiston AQShni ortda qoldirib, to‘rtinchi o‘ringa chiqishi mumkin, Indoneziya aholisi esa 327 million kishiga yetishi prognoz qilinmoqda. Afrikada Nigeriya, Kongo Demokratik Respublikasi va Efiopiya aholisi jami taxminan 346 millionga ko‘payadi — bu AQShning 2050-yil uchun prognoz qilingan jami aholisiga deyarli teng.
2026-yilgi reytingda Hindiston va Xitoy birinchi va ikkinchi o‘rinlarni egallaydi: har birida 1,4 milliarddan ortiq kishi yashaydi va ular birgalikda dunyo aholisining taxminan uchdan bir qismini tashkil etadi. AQSh qariyb 340 million aholi bilan uchinchi o‘rinda qoladi, Hindiston aholisi esa AQSh aholisidan to‘rt baravardan ham ko‘p. Aholisi eng ko‘p beshta mamlakat qatorini Indoneziya va Pokiston yakunlaydi, bu Osiyoning demografik ustunligini yana bir bor ko‘rsatadi. Infografikada 2026 va 2050-yillarda aholisi eng ko‘p bo‘lgan 25 mamlakat ko‘rsatilgan.
Prognozlar kelgusi o‘n yilliklarda aholi o‘sishi va qisqarishi mintaqalar bo‘yicha keskin farqlanishini ko‘rsatadi: ba’zi yirik davlatlar qisqarishga duch kelsa, boshqalar o‘nlab yoki yuzlab million kishiga ko‘payishi mumkin. Bunday o‘zgarishlar mehnat bozori, infratuzilma rejalashtirish va iqtisodiy salmog‘ga ta’sir ko‘rsatishi mumkin, ammo bu raqamlar uzoq muddatli prognozlar bo‘lib, tug‘ilish, o‘lim va migratsiya taxminlariga bog‘liq.
Source: kun.uz