AQSh prezidenti Donald Trump Eronning yangi oliy rahbari Mojtaba Khamenei tanlanganidan norozi ekanligini bildirdi. Trump Time jurnaliga bergan intervyusida: “Men boshqa bir Khamenei bilan yakunlash uchun buni bajarayotganim yo‘q. Men tanlashda ishtirok etmoqchiman”, dedi. Biroq, ikki kun o‘tgach, Eronning Ekspertlar Assambleyasi o‘ldirilgan Ali Khamenei o‘rniga uning 56 yoshli o‘g‘lini tayinladi, bu esa AQSh prezidentining talablariga ochiq norozilik bildirish edi.
Trump dushanba kuni Khameneining tayinlanishi haqida gapirar ekan: “Menimcha, ular katta xato qilishdi”, dedi va yangi oliy rahbarning ham otasi kabi nishonga olinishi va o‘ldirilishi mumkinligini ta’kidladi. AQSh prezidenti Nyu-York Post gazetasiga bergan intervyusida Eron bilan munosabatlari rejalari haqida batafsil ma’lumot bermadi va shunchaki: “Sizga aytmayman. Men undan norozi”, dedi.
Trumpning yaqin ittifoqchisi respublikachi senator Lindsey Graham ham Mojtaba Khamenei AQSh qidirayotgan o‘zgarish emasligini tan oldi. Graham X ijtimoiy tarmog‘ida: “Menimcha, u otasining taqdiriga duch kelishi faqat vaqt masalasidir – bu sayyoramizdagi eng yovuz odamlardan biri”, deb yozdi. Trumpga yaqin bo‘lgan va Isroilni qo‘llab-quvvatlovchi tahlilchi Mark Levin esa dushanba kuni ijtimoiy tarmoqlarda: “Kichik Khameneini tuting!”, deb chaqirdi.
AQSh va Isroil 28-fevral kuni Eron ustidan birgalikda hujum boshlab, Khamenei va bir qancha yuqori martabali amaldorlarni o‘ldirdi. Keyingi hujumlar mamlakatni vayron qildi va 1250 dan ortiq odamning hayotiga zomin bo‘ldi. Eron esa yuzlab raketalar va dronlar bilan Isroil va Yaqin Sharqdagi AQSh harbiy ob’ektlariga javob berdi. Eron hujumlari Fors ko‘rfazi mintaqasidagi energetika inshootlari va fuqarolik nishonlarini ham urdi va neft savdosi uchun muhim bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozini yopishga muvaffaq bo‘ldi.
Trump mintaqaviy tartibsizliklarga qaramay, Eronning “shartsiz taslim bo‘lishini” talab qilayotganini aytdi va urush “allaqachon yutib olingan” deb hisoblashini bildirdi. Biroq, Trumpning Eronning qulash arafasida turibdi va mamlakatning keyingi rahbarini tanlashda ishtirok etadi degan takroriy da’volari Tehronda masxara qilindi. Eron parlamenti spikeri Muhammad Bog‘ir G‘olibof juma kuni mamlakatning taqdirini eronliklar o‘zlari hal qilishini, Jeffri Epstinning “to‘dasi” emasligini aytdi.
Milliy Eron-Amerika Kengashi (NIAC) siyosat direktori Rayan Kostello Trumpning Mojtaba Khameneini rad etishi yangi saylangan oliy rahbar nomzodligini bexosdan oshirgan bo‘lishi mumkinligini aytdi. Kostello Al Jazeeraga bergan intervyusida: “Bu endi keyingi oliy rahbar uchun eng yaxshi nomzod kim degan masala emas, balki ‘bunday tajovuz va Eronning ichki ishlariga aralashish istagiga qarshi Eron suverenitetini himoya qilish uchun nima qilishimiz kerak’ degan savolga aylandi”, dedi. U shuningdek, Trump urush uchun yuqori kutgan bo‘lsa-da, konfliktni nazorat qila olmayotganini qo‘shimcha qildi.
Source: www.aljazeera.com