Toshkentda gullar sotuvchi tadbirkor Kun.uz nashriga murojaat qilib, soliq organlarining talablari tufayli yuzaga kelgan chalkashlik haqida ma’lumot berdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, yanvar oyida soliq xodimlari uning kassa apparatidan foydalanmasligiga e’tibor qaratgan va unga ‘Paynet Xolis’ tizimiga o‘tishni tavsiya qilgan. Tadbirkor: “Barcha yakka tartibdagi tadbirkorlarga ‘Paynet Xolis’ ulanish majburiyati yuklangan. ‘Endi kassa apparatidan foydalanmaysiz, barcha cheklar shu tizim orqali chiqariladi’ deb aytishdi. Agar naqd to‘lov bo‘lsa – naqdni, agar karta orqali bo‘lsa – QR-kod orqali to‘lash kerak. Lekin tizim hali to‘liq ishlamayapti, ba’zan QR-kod ham ishlamay qoladi.”
Keyinchalik, soliq organlarining tavsiyasiga ko‘ra, u terminaldan ham voz kechgan. Biroq, yaqinda o‘tkazilgan profilaktik tekshiruv paytida undan yana terminal va cheklar haqida so‘rashgan. Tadbirkor: “Endi esa bu sinov rejimi bo‘lgan, kassa apparati majburiy va QR-kodli chek bo‘lishi kerak deyishmoqda. Qanday qilish kerakligini tushunmayapman.”
Soliq maslahatchisi Murod Muhammadjonovning fikricha, qonunchilik ‘Paynet Xolis’ dan foydalanishni majburiy qilmaydi, ammo fiskal chek chiqarish majburiyati saqlanib qoladi. U ta’kidlaydiki, ‘Paynet Xolis’ kassa apparatiga alternativa sifatida ishlashi mumkin: bu tizim orqali tushum kiritiladi, QR-kod shakllantiriladi, bu fiskal chek sifatida tan olinadi. Muhammadjonov: “Agar ‘Paynet Xolis’ o‘rnatilgan bo‘lsa, bu kassa apparatida umuman chek chiqarmaslik mumkin degani emas. Aslida fiskal chek aynan shu platformada shakllantirilishi kerak. Ya’ni u kassa apparati vazifasini bajaradi.”
Davlat Soliq Qo‘mitasining Kun.uz ga bergan ma’lumotlariga ko‘ra, bugungi kunda savdo operatsiyalari nafaqat an’anaviy kassa apparatlari, balki raqamli platformalar orqali ham amalga oshirilishi mumkin. Ya’ni naqd va naqd pulsiz to‘lovlarni qabul qilish, QR-kod orqali to‘lovlarni qabul qilish, elektron chek shakllantirish – bularning barchasi qonunchilik doirasida ruxsat etilgan. Biroq, 2026-yil 1-yanvardan (Prezidentning 247-sonli qaroriga muvofiq) tadbirkorlar maxsus QR-kodga ega bo‘lishi majburiy. QR-kodning yo‘qligi kassa apparati yoki terminalning yo‘qligiga tenglashtiriladi.
Eng muhim nuqta – ‘Paynet Xolis’ dan foydalanish tadbirkorni kassa apparatidan foydalanish majburiyatidan ozod qilmaydi. Ya’ni tadbirkor yoki kassa apparatidan foydalanishi, yoki ‘Paynet Xolis’ orqali fiskal chek chiqarishi kerak. Eslatma uchun: 1-yanvardan O‘zbekistonda yakka tartibdagi tadbirkorlar va mustaqil faoliyat yurituvchilar uchun maxsus huquqiy rejim joriy qilindi, bu ularning faoliyatini raqamlashtirish orqali soddalashtirishni nazarda tutadi. Shu munosabat bilan QR-kodni rasmiylashtirish faqat ‘Paynet Xolis’ ilovasida mumkin bo‘ldi, bu monopoliyaning paydo bo‘lishi haqida tashvishlarni keltirdi. Joylarda tadbirkorlarni ushbu ilovadan foydalanishga majburlash holatlari qayd etilgan.
Source: kun.uz