O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Olmaliq kon-metallurgiya kombinatida (KMK) yangi 4-mis boyitish fabrikasi (MBF-4) qurilishining qiymatini optimallashtirish imkoniyatlari mavjudligini ta’kidladi. 16-mart kuni Raqamlashtirilgan boshqaruv markazi faoliyati bilan tanishuv chog‘ida so‘zlagan davlat rahbari, MBF-4 loyihasining narxini kamaytirish uchun patentlar va bilimlardan samarali foydalanish zarurligini qayd etdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, fabrika qurilishi uchun dastlab 2,7 milliard dollar sarflangan bo‘lsa-da, tahlillar asosida bu xarajatni 2 milliard dollargacha, hatto 700 million dollargacha kamaytirish mumkin, bu esa loyihaning iqtisodiy samaradorligini oshirish imkonini beradi.
Prezident, shuningdek, kon-metallurgiya sohasida patent faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha muhim vazifalar qo‘ydi. U “2026-yil nechta yo‘nalish bo‘yicha nechta patent olishimiz kerak? Nechta yo‘nalish bo‘yicha oldik? Bu patentlarning qaysilari jahon standartiga to‘g‘ri keladi, qaysilari to‘g‘ri kelmaydi?” deb so‘radi, bu sohada innovatsiyalarni rag‘batlantirish va texnologiyalarni patentlash zarurligini ta’kidlash uchun aytildi. Davlat rahbari, ushbu sohada 10 ta patent olish rejalashtirilayotganini ma’lum qilib, “Hammaga bir xil yo‘nalish beramiz. Ko‘chani ochib berib, ‘yashil chiroq’ yaratib beramiz” dedi, bu esa sanoatda yagona siyosat va qulay sharoitlar yaratishga qaratilgan.
Suv ta’minoti kon-metallurgiya sohasidagi asosiy muammolardan biri sifatida ko‘rsatildi. Prezidentning ta’kidlashicha, “Tarmoqda transport bor, suv bor. Mana bu yerda eng katta vazifa – suv. Agar suv bo‘lmasa, erish qobiliyati qiyin bo‘ladi, bizdan xarajat ko‘p ketadi”, bu esa infratuzilma muammolarining sanoat rivojlanishiga salbiy ta’sirini ochib beradi. Shu bilan birga, 16-mart kuni Olmaliq KMKda 3-mis boyitish fabrikasi (MBF-3) ishga tushirildi, bu fabrika to‘liq quvvatga chiqqach, mis konsentrati ishlab chiqarish hajmini kuniga 2400 tonnadan 5000 tonnagacha oshirishi kutilmoqda.
MBF-3 loyihasi 2021-yil 29-iyulda poydevor qo‘yilgan bo‘lib, uning umumiy qiymati 4,6 milliard dollardan (keyinchalik 5,3 milliard dollargacha oshgan) baholangan, fabrika qurilishining o‘zi esa 2 milliard dollardan (yakunda 2,7 milliard dollar) sarflangan. Birinchi bosqichda fabrika yiliga 60 million tonna ruda qayta ishlashi, har yili 917 ming tonna mis konsentrati va 2,5 ming tonna molibden konsentrati ishlab chiqarishi rejalashtirilgan. Ikkinchi bosqichda quvvatni 160 million tonnagacha oshirish ko‘zda tutilgan, bu 2028-yilga kelib korxonaning yillik ishlab chiqarish quvvatini 400 ming tonna mis, 50 tonna oltin va 270 tonna kumushgacha yetkazish imkonini beradi. Obyektni qurishda Enter Engineering kompaniyasi va Rossiyaning “Uralmashzavod” korxonasi ishtirok etgan, ular dastlab 2023-yilda topshirishni rejalashtirgan, ammo davlat dasturida muddat 2023-yil avgusti ko‘rsatilgan.
Source: www.gazeta.uz