Prezident Shavkat Mirziyoyev 'Yashil makon' loyihasini samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to'g'risidagi farmonni imzoladi. Ushbu hujjat mamlakatni yashillantirishning 2030-yilgacha bo'lgan strategik maqsadlarini belgilab beradi, shuningdek, ekologik nazorat va fuqarolarni rag'batlantirishning yangi mexanizmlarini joriy etadi.
Farmonga ko'ra, 2028-yilgacha Qoraqalpog'iston, Toshkent va barcha viloyatlarda qo'shimcha ravishda kamida 100 gektar maydonda botanika va dendrologiya bog'lari tashkil etiladi. Dendrologiya bog'lari botanika bog'lari bilan bir xil maqomga ega bo'lib, himoyalangan tabiiy hududlar maqomini oladi. Ularni xususiylashtirish, yerlarni tortib olish yoki maydonlarni qisqartirish qat'iyan man etiladi.
2030-yilgacha quyidagi ko'rsatkichlarga erishish rejalashtirilgan: mamlakat yashillanish darajasi 14,2% dan 30% gacha oshiriladi, aholi boshiga yashil maydonlar 9–10 kvadrat metrgacha kengaytiriladi, zararli zarrachalar PM2.5 va PM10 kontsentratsiyasi 20–25% ga kamaytiriladi, og'ir iqlimli hududlarda o'rtacha havo harorati 1,5–2 daraja pasaytiriladi.
Bog'lar Ekologiya qo'mitasi qaramog'ida bo'lib, Green University va 'yashil' texnikumlar uchun ilmiy bazaga aylanadi. 2027-yil 1-yanvardan boshlab har bir viloyatda o'simliklar holatini kuzatish va grantlarni jalb qilish uchun 'yashil elchi' tayinlanadi.
O'zbekistonda 'yashil bilet' tizimi joriy etilmoqda. Bu tizim aviatsiya, temir yo'l va jamoat transportida sayohat qilishda uglerod izini hisoblash imkonini beradi. Yo'lovchilar va tovarlar xaridorlari ixtiyoriy ravishda tabiatga ta'sirni qoplash uchun bunday bilet sotib olishlari mumkin. Olingan mablag'lar faqat daraxtlar ekish va ularga g'amxo'rlik qilishga yo'naltiriladi.
Farmon, shuningdek, loyiha ishtirokchilari uchun rag'batlantirish tizimini joriy etadi: 100 daraxt ekish yoki 10 million so'm mablag' kiritish uchun 'ekoaktiv fuqaro' maqomi, 1000 daraxt yoki 100 million so'm mablag' kiritgan tadbirkorlar uchun 'eko-hamkor' maqomi, 50 ming daraxt yoki 5 milliard so'm mablag' kiritganlar uchun 'mecenat' unvoni, kamida 5 ta jamoat bog'i yaratganlar uchun 'Kelajak bunyodkori' davlat mukofoti.
O'simlik kasalliklari bilan kurashish uchun 'Yashil hudud' DUK O'rmon xo'jaligi ilmiy-tajriba markaziga aylantiriladi. Uning tarkibida zararkunandalarga qarshi kurashish bo'yicha maxsus xizmat tashkil etiladi. Markazning ko'chatxonalari uchun ajratilgan yer uchastkalari o'rmon o'simliklari sifatida soliqqa tortilmaydi.
Source: podrobno.uz