O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oliy ta’lim, fan va innovatsiyalarni isloh qilish strategiyasi bilan tanishdi. Yangi siyosatning asosiy yo‘nalishi byudjet mablag‘larini to‘g‘ridan-to‘g‘ri taqsimlashdan, o‘quv muassasalarining aniq yutuqlari va mehnat bozoridagi talabga qarab tizimga o‘tishdir.
Islohotning markaziy elementi "U10 – O‘zbekiston bayroqdor universitetlari" dasturining ishga tushirilishidir. Tanlov asosida mamlakatning o‘nta yetakchi oliy ta’lim muassasasi milliy tadqiqot universitetlari maqomini oladi. Ularning bazasida mahalliy va xorijiy universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va sanoat gigantlarining salohiyatini birlashtiruvchi kuchli ilmiy klasterlar – konsorsiumlar yaratish rejalashtirilgan. Ushbu tashabbusni amalga oshirish uchun har bir g‘olib universitetga Fan moliyalash jamg‘armasidan 150 milliard so‘mgacha mablag‘ ajratiladi, bu infratuzilmani mustahkamlash va innovatsiyalarni joriy etishni tezlashtiradi.
Kardinallik o‘zgarishlar davlatning talabalarni o‘qitish uchun to‘lov usuliga ham tegadi. 2027 yildan boshlab oliy ta’lim muassasalarini rag‘batlantirish mexanizmi joriy etiladi, bu ularning milliy reytingdagi o‘rinlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq bo‘ladi. Baholash nafaqat ta’lim sifatini, balki raqamlashtirish darajasini, xalqaro hamkorlikni va, ayniqsa muhimi, bitiruvchilarning haqiqiy ishga joylashish darajasini hisobga oladi. Endi davlat granti miqdori moslashuvchan bo‘ladi: u o‘quv dasturlarining murakkabligi, universitet reytingi va iqtisodiyotning aniq mutaxassislarga bo‘lgan haqiqiy talabiga asoslanib hisoblanadi.
Ta’lim islohoti bilan bir vaqtda davlat "spin-off" korxonalarini yaratish orqali ilmiy faoliyatni tijoratlashtirishni maqsad qilgan. Ushbu model "tarmoq – korxona – universitet" to‘g‘ridan-to‘g‘ri zanjirini qurishni nazarda tutadi, bunda ilmiy ishlanmalar tezda haqiqiy innovatsion mahsulot va xizmatlarga aylanadi. Bunday yondashuv universitetlarga nafaqat nazariyani rivojlantirish, balki texnologiyalarni sanoatga o‘tkazishni ta’minlab, tadbirkorlik faolligini oshirish imkonini beradi.
Ichki o‘zgarishlar bilan bir qatorda, O‘zbekiston o‘zini mintaqaviy ta’lim markazi sifatida mustahkamlashni maqsad qilgan. Buning uchun "Yangi O‘zbekiston stipendiyasi" xalqaro dasturi ishga tushiriladi, uning doirasida har yili 500 nafar istedodli xorijiy fuqaro respublika davlat universitetlarida grant asosida o‘qish imkoniyatiga ega bo‘ladi. Davlat rahbari fikriga ko‘ra, bu chora-tadbirlarni bosqichma-bosqich amalga oshirish mahalliy oliy ta’limni dunyo standartlariga mos keladigan sifatli yangi darajaga chiqarishga imkon beradi.
Source: podrobno.uz