2026-yilning birinchi yarim yilligida O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi xorijiy kompaniyalar davlat budjetiga 143,8 mlrd so‘m soliq to‘ladi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 84 foizga ko‘p. Soliq qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, bu o‘sish elektron xizmatlar hajmining kengayishi va ro‘yxatdan o‘tgan kompaniyalar sonining ortishi bilan bog‘liq.
2026-yil 1-iyul holatiga respublikada elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 97 ta xorijiy kompaniya soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tgan. Yil boshida bu ko‘rsatkich 78 ta, 2025-yil 1-yanvarda esa 63 tani tashkil etgan. Bu dinamika xorijiy IT-kompaniyalarning O‘zbekiston bozoriga qiziqishi ortib borayotganidan dalolat beradi.
2026-yil yanvar-iyun oylarida mazkur kompaniyalar O‘zbekistonda 1,2 trln so‘mlik elektron xizmatlar ko‘rsatgan. Taqqoslash uchun, 2025-yilning shu davrida xizmatlar hajmi 656,8 mlrd so‘m bo‘lgan. Demak, xizmatlar hajmi deyarli ikki baravar oshgan.
Shu davrda xorijiy kompaniyalar tomonidan to‘langan soliqlar hajmi 143,8 mlrd so‘mga yetgan. 2025-yilning birinchi yarim yilligida bu ko‘rsatkich 78,2 mlrd so‘mni tashkil etgan edi. Eng ko‘p soliq to‘lagan 10 ta xorijiy kompaniya qatorida Google, Apple, Netflix, Spotify va boshqa yirik texnologiya gigantlari bor.
Eslatib o‘tamiz, 2026-yilning birinchi choragida O‘zbekistonda elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi 89 ta xorijiy kompaniya 65,7 mlrd so‘m soliq to‘lagan edi. Bu o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 81 foizga ko‘p. Bu ko‘rsatkichlar “Google solig‘i” deb ataluvchi soliqning samarali joriy etilganini ko‘rsatmoqda.
“Google solig‘i” 2020-yil 1-yanvardan kuchga kirgan Soliq kodeksining yangi tahririda nazarda tutilgan. Soliq dasturiy ta’minotdan foydalanish huquqlarini (shu jumladan, internet orqali o‘yinlar), elektron kitoblardan, o‘quv materiallaridan, musiqa asarlaridan va boshqalardan foydalanish huquqlarini taqdim etishni nazarda tutuvchi elektron xizmatlardan undiriladi.
Xorijiy internet kompaniyalari ushbu soliqni to‘lovchi sifatida ro‘yxatdan o‘tishi uchun Soliq qo‘mitasi maxsus QQS ofisini ochgan. Elektron xizmatlar ko‘rsatuvchi chet el yuridik shaxslari o‘tgan chorakdan keyingi oyning 20-kunidan kechiktirmay soliq hisobotlarini taqdim etadi va soliqlarni to‘laydi.
Source: www.gazeta.uz