Prezident Shavkat Mirziyoyev 18-avgust kuni Xorazm viloyatida tadbirkorlar bilan ochiq muloqot o‘tkazib, biznes uchun jarima tizimini tubdan isloh qilish rejasini e’lon qildi. Davlat rahbarining ta’kidlashicha, barcha turdagi jarimalar miqdori o‘rtacha ikki baravarga kamaytiriladi. Hozirda 51 ta idora moliyaviy jarima qo‘llash huquqiga ega, bu esa tadbirkorlar faoliyatiga jiddiy bosim o‘tkazmoqda.
Prezident jarimalardan tushgan mablag‘larning bir qismi nazorat qiluvchi organlarning o‘zida qolishi amaliyotini keskin tanqid qildi. “Jarima mablag‘ yig‘ish uchun emas, sohada tartib-intizom va profilaktika uchun xizmat qilishi kerak”, — dedi u. Bu so‘zlar bilan u jarima tizimining asl maqsadini ta’kidladi.
Shuningdek, davlat korxonalari tomonidan xarid qilinadigan tovarlar bo‘yicha tadbirkorlarga zakalat pulini qaytarish jarayoni avtomatizatsiya qilinadi. Bu qadam biznes vakillarining moliyaviy yukini yengillashtirishga qaratilgan.
2027-yildan boshlab “tadbirkorning haqligi prezumpsiyasi” tamoyilini joriy etish rejalashtirilgan. Unga ko‘ra, tadbirkorning aybi sudda isbotlanmagunicha, u aybsiz deb hisoblanadi. Ushbu davrgacha unga nisbatan jarima yoki boshqa ta’sir choralari qo‘llanilmaydi. Bu tamoyil biznesni asossiz bosimdan himoya qiladi.
Bir vaqtning o‘zida “birinchi huquqbuzarlik uchun ogohlantirish” qoidasi kiritilmoqda. Agar tadbirkor birinchi marta odamlarning hayoti, sog‘lig‘i yoki mol-mulkiga zarar yetkazmagan huquqbuzarlikka yo‘l qo‘ygan bo‘lsa, unga kamchiliklarni bartaraf etish uchun 10 kun muddat beriladi.
Prezident sud nizolari tartibidagi o‘zgarishlarni ham ma’lum qildi. Nazorat qiluvchi idoralar ish birinchi instansiyada ko‘rib chiqilganidan so‘ng, sud jarayonining keyingi har bir bosqichida davlat bojini to‘lashga majbur bo‘ladi. Bu chora davlat organlarini mas’uliyatga tortishni kuchaytiradi.
Bundan tashqari, Savdo-sanoat palatasi huzuridagi Ekspertlar kengashiga bojxona, qurilish, sanitariya, karantin va veterinariya sohalaridagi nizolarni ko‘rib chiqish vakolati beriladi. Bu tadbirkorlar uchun qo‘shimcha himoya mexanizmini yaratadi.
Source: www.gazeta.uz