Oktabr oyi oxirlariga kelib, O‘zbekiston fuqarolarining JSHSHIR, yashash manzillari va pasport ma’lumotlari kabi muhim shaxsiy ma’lumotlari internet tarmoqlarida tarqalib ketgani haqida xavotirli xabarlar paydo bo‘ldi. Ayrim ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari o‘zlariga tegishli maxfiy ma’lumotlarni maxsus Telegram botlar orqali topib olganini bildirib, buni tasdiqlovchi skrinshotlarni ommaga e’lon qilishdi.

Mazkur holatdan so‘ng Ichki ishlar vazirligi hamda Davlat xavfsizlik xizmati huzuridagi Kiberxavfsizlik markazi zudlik bilan tekshiruv boshlanganini ma’lum qildi. Biroq oradan vaqt o‘tganiga qaramasdan, mas’ul idoralar hozirgi kunga qadar tekshiruv natijalari bo‘yicha aniq bir bayonot berishgani yo‘q, bu esa jamiyatda turli savollar va haqli e’tirozlarni keltirib chiqarmoqda.

Kiberxavfsizlik bo‘yicha mutaxassis Akmal Sodiqovning ta’kidlashicha, shaxsiy ma’lumotlarning tarqalishi faqatgina O‘zbekistonga xos muammo emas, balki butun dunyoda kuzatilayotgan global trenddir. Raqamli xizmatlar rivojlangan sari bitta tizimda to‘planadigan ma’lumotlar hajmi ortadi, bu esa kiberjinoyatchilar uchun asosiy nishonga aylanadi. Mutaxassisning fikricha, internetda “falon ilovadan chiqdi” deb tarqatilayotgan bazalarning aksariyati aslida eski va turli manbalardan yig‘ilgan to‘plamlardir.

Ma’lumotlarning sizib chiqishiga asosan API’dagi avtorizatsiya xatolari, noto‘g‘ri sozlangan serverlar, ichki xodimlar (insayderlar) va uchinchi tomon xizmatlari sabab bo‘ladi. Ko‘pincha muammo ilovaning o‘zida emas, balki server qismidagi zaifliklarda yotadi. Shuning uchun foydalanuvchilar o‘z ma’lumotlarini himoya qilish uchun ikki bosqichli tasdiqlashni yoqishlari, shubhali APK fayllarni o‘rnatmasliklari va noma’lum havolalarga kirmasliklari lozim.

Source: www.gazeta.uz