O‘zbekiston Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi oziq-ovqat hamda iste’mol tovarlari importiga berilgan bojxona imtiyozlarini o‘zgartirishni nazarda tutuvchi yangi prezident qarori loyihasini jamoatchilik muhokamasiga taqdim etdi. Mazkur hujjat 27-oktabr kuni Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha Jamoatchilik kengashining yig‘ilishida ko‘rib chiqilib, mutaxassislar va ekspertlar o‘rtasida qizg‘in bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Hukumat vakillarining ta’kidlashicha, masala o‘tgan yillardan beri davom etib kelayotgan imtiyozli rejimlar samaradorligini baholash va ichki bozor barqarorligini ta’minlashga qaratilgan.
Asosiy faktlar: Vazirlik vakili Sarvarxo‘ja Xonxo‘jayevning ma’lum qilishicha, hozirda 56 ta tovar pozitsiyasi uchun nol darajali import boji stavkalari amal qilmoqda va ularning muddati 2027-yil 1-yanvarda tugaydi. Idora 47 ta pozitsiya bo‘yicha imtiyozlarni 2028-yil boshigacha uzaytirishni taklif etayotgan bo‘lsa-da, 9 ta tovar guruhi uchun bu imtiyozlarni tiklash rejalashtirilmayapti.
Hujjat loyihasining muhokamasi chog‘ida vazirlik vakillari amaldagi imtiyozlar muddatidan oldin bekor qilinmayotgani, balki belgilangan muddat yakunlangach, ularni uzaytirmaslik ko‘zda tutilayotganini tushuntirdilar. Shuningdek, mahalliy ishlab chiqarish quvvatlari, jumladan, sut mahsulotlari, yogurt va pishloq chiqarish hajmlari o‘rganib chiqilgani ma’lum qilindi. Biroq kengash a’zolari taqdim etilgan tahlillar va asoslar yetarli darajada chuqur emasligini, aholining real ehtiyojlari va daromadlari hisobga olinmaganini qattiq tanqid ostiga oldilar.
Kengash yig‘ilishida ishtirok etgan tanqidiy ruhdagi iqtisodchi Otabek Bakirov tovarlarni nol stavkali bojlar ro‘yxatidan chiqarish tashabbusiga keskin qarshi chiqdi. Uning fikricha, bunday qarorlar inflyatsiya sur’atlarini yanada tezlashtirib, aholining kundalik ratsioniga kirib borayotgan qator oziq-ovqat mahsulotlarining narxini qimmatlashtirib yuboradi. Xususan, imtiyozlar bekor qilingach, pishloq va suzmaga import boji 15 foizni, yogurt, olma va nokka esa 20 foizni tashkil etishi aholining xarid qobiliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligini ta’kidladi.
Hozircha mazkur qaror loyihasi yakuniy qabul qilinmagani va jamoatchilik hamda mutaxassislar e’tirozlarini inobatga olgan holda qo‘shimcha tahlillar talab etilishi ma’lum bo‘ldi. Kengash raisligidagilar va ekspertlar tomonidan bildirilgan shubha hamda takliflardan kelib chiqib, vazirlik vakillari narxlar va ichki iste’mol bo‘yicha qo‘shimcha materiallarni taqdim etishga tayyorligini bildirdi, biroq yakuniy to‘xtam qanday bo‘lishi hozircha noma’lib qolmoqda.
Source: www.gazeta.uz