Joriy yilning 1-noyabr holatiga ko‘ra, O‘zbekiston Respublikasining xalqaro oltin-valyuta zaxiralari 63,63 milliard dollarni tashkil etdi. Markaziy bank taqdim etgan rasmiy ma'lumotlarga ko‘ra, bir oy ichida mamlakat zaxiralari 2,96 milliard dollarga yoki 4,5 foizga kamaygan. Ushbu ko‘rsatkich 2025-yil dekabridan beri qayd etilgan eng past daraja hisoblanadi. O‘zbekiston zaxiralari qatorasiga ikkinchi oydirki qisqarib bormoqda, chunki sentabr oyida ham ular 5,55 milliard dollarga kamayib, 66,59 milliard dollarni tashkil qilgan edi. Shunday qilib, so‘nggi ikki oy mobaynida respublika zaxiralari hajmi umumiy hisobda 8,51 milliard dollarga yoki deyarli 11,8 foizga qisqargani kuzatildi.
Asosiy faktlar: O‘zbekistonning xalqaro zaxiralari oktyabr oyida jahon bozorida oltin narxining pasayishi va valyuta aktivlarining keskin qisqarishi fonida 2,96 mlrd dollarga kamayib, 63,63 mlrd dollarni tashkil etdi. Shu bilan birga, oltinning fizik hajmi 7,5 tonnaga oshib, 453,5 tonnaga yetdi va bu 2013-yildan buyon mutlaq rekord bo‘ldi. Chet el valyutasidagi aktivlar esa 15,5 foizga qisqarib, tarixiy eng past darajaga tushdi.
Oktyabr oyidagi bu qisqarishning asosiy omili sifatida jahon bozorida qimmatbaho metall narxining pasayishi ko‘rsatilmoqda. Regulyator ma'lumotiga ko‘ra, bir troy unsiyasi uchun oltin narxi 4188,75 dollardan 3981,10 dollargacha arzonlashib, qariyb 5 foizga tushib ketdi. Bu holat zaxiralarga salbiy 3 milliard dollarlik ta'sir ko‘rsatdi. Biroq, narxning tushishi oqibatlari oltinning fizik hajmi oshgani hisobiga qisman qoplandi. Xususan, oktyabr oyida oltin zaxirasining fizik hajmi 240 ming troy unsiyaga (taxminan 7,5 tonnaga) ko‘payib, 14,58 million troy unsiyaga (qariyb 453,5 tonna) yetdi. Bu 2013-yildan beri yuritib kelinayotgan statistikadagi mutlaq rekord natija hisoblanadi.
Mutaxassislar jahon bozoridagi bunday salbiy o‘zgarishlarni AQSh Federal zaxira tizimining foiz stavkalari siyosatiga oid kutilmalarning qayta ko‘rib chiqilishi, spekulyativ pozitsiyalarning qisqarishi hamda kapitalning qimmatbaho metallardan obligatsiyalarga oqib o‘tishi bilan izohlamoqdalar. Oltin qiymatining pasayishi fonida O‘zbekistonning valyuta zaxiralari ham sezilarli darajada kamaydi. Xususan, chet el valyutasidagi zaxira aktivlari bir oyda 921 million dollarga (15,5 foizga) qisqarib, 5,01 milliard dollarni tashkil qildi. Bu ham 2013-yildan beri e'lon qilinib kelinayotgan ochiq statistika davridagi eng past ko‘rsatkichlardan biridir.
Xususan, qimmatli qog‘ozlar portfeli keskin pasayib, 1,69 milliard dollardan 1,15 milliard dollargacha tushdi. Shunga qaramay, yil boshidan buyon zaxiralar umumiy hajmi ma'lum darajada saqlanib qolmoqda. Markaziy bank avvalroq zaxiralarda oltinning yuqori ulushini konservativ yondashuv bilan izohlagan va kelgusida narx tebranishlarining ta'sirini kamaytirish uchun diversifikatsiya qilish siyosatini davom ettirishini bildirgan edi.
Source: www.gazeta.uz