O‘zbekistonda firibgarlar Yo‘l harakati xavfsizligi xizmati (YHXX) nomidan soxta jarima xabarlari yuborib, fuqarolarning bank kartalari va hisobvaraqlariga oid maxfiy maʼlumotlarni qo‘lga kiritishga urinmoqda. Haydovchilarga shubhali havolalar orqali to‘lov qilmaslik, jarimani faqat rasmiy manbalar orqali tekshirish va shaxsiy maʼlumotlarni begonalarga bermaslik tavsiya etildi. Bu xabarlar fuqarolarni shoshilinch qaror qabul qilishga undab, rasmiy davlat xizmatiga o‘xshash soxta internet sahifalariga yo‘naltirmoqda. Ogohlantirishda bank karta raqami, amal qilish muddati, xavfsizlik kodi va SMS tasdiqlash kodi hech qachon nomaʼlum shaxslarga berilmasligi taʼkidlandi.
Asosiy faktlar: Firibgarlar YHXX nomidan jarima to‘lash talabi bilan xabar yubormoqda; foydalanuvchilardan bank karta raqami, kartaning amal qilish muddati, CVV/CVC kodi va SMS tasdiqlash kodi so‘ralmoqda; jarimani rasmiy ejarima.uz sayti orqali mustaqil tekshirish tavsiya etilgan.
Bu holat raqamli firibgarlikning keng tarqalgan usullaridan biri bo‘lib, hujumchilar davlat xizmati nomidan ishonch uyg‘otib, fuqarolarni shoshilinch to‘lov qilishga undamoqda. Soxta sahifalar rasmiy xizmatlarga o‘xshatib tayyorlangani sababli, fuqarolar havola manzili, domen nomi va xabar mazmunini diqqat bilan baholashi zarur. Firibgarlar odatda katta summa yoki jarima mavjudligi haqida ogohlantirib, qo‘rqitish yoki shoshilish hissini kuchaytiradi; bu usul orqali ular foydalanuvchining eʼtiborini havolaga jalb qiladi. Rasmiy to‘lov tizimlari foydalanuvchidan SMS kodlarini uchinchi saytlarda kiritishni talab qilmaydi, shuning uchun bunday talablar shubhali deb baholanishi kerak.
Xabarlarda jarimani zudlik bilan to‘lash talab qilinib, fuqarolar rasmiy davlat xizmati veb-saytiga o‘xshatib tayyorlangan soxta internet sahifalariga yo‘naltirilmoqda. Mazkur sahifalarda bank kartasi raqami, kartaning amal qilish muddati, xavfsizlik kodi (CVV/CVC), shuningdek SMS orqali yuborilgan tasdiqlash kodi kiritish so‘ralishi mumkin. Mutaxassislar shubhali havolalarni ochmaslik, bank kartasi maʼlumotlari va SMS tasdiqlash kodlarini kiritmaslik hamda jarima mavjudligini mustaqil ravishda rasmiy ejarima.uz sayti orqali tekshirishni tavsiya etmoqda. Firibgarlar shoshilinch iboralar orqali qabul qiluvchining diqqatini rasmiy sayt bilan solishtirishdan chalg‘itishi mumkin. Agar maʼlumotlar kiritilgan bo‘lsa, fuqarolar darhol bankka murojaat qilib, kartani bloklash va tranzaksiyalarni nazorat qilish bo‘yicha choralar ko‘rishlari lozim.
Fuqarolarga «Jarimangiz bor, tezroq to‘lang» kabi shoshilinch to‘lov talab qilingan xabarlarga ishonib, tekshirmasdan pul o‘tkazmaslik eslatildi. Avval jarimani rasmiy manba orqali tekshirish, shundan keyingina to‘lov qilish tavsiya etilmoqda; shubhali xabar kelganda bank va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar berish, shuningdek kartani vaqtincha bloklash choralari ko‘rilishi mumkin. Shu bilan birga, rasmiy kanallar orqali eʼlon qilingan xavfsizlik qoidalari muntazam kuzatib borilishi, shubhali havolalar boshqalarga ham yuborilmasligi va raqamli savodxonlikni oshirish bo‘yicha tushuntirish ishlari davom etishi kutilmoqda.
Source: kun.uz