O‘zbekiston, Toshkent – Podrobno.uz. 2026-yil 1-apreldan boshlab O‘zbekistonda uy-joy bozorida yangi qoidalar kuchga kiradi. Prezident farmoniga ko‘ra, uy-joy sotib olish va sotish endi faqat naqd pulsiz shaklda amalga oshiriladi. Bu o‘zgarishlar va eskrou-hisoblar tizimining joriy etilishi fuqarolarni qanday himoya qilishi va qurilish sohasini oqlashi haqida Toshkentda 5-mart kuni matbuot anjumanida gap borildi.
Shaharsozlik qo‘mitasi raisi Sherzod Qudbiyev ta’kidladiki, naqd pulsiz to‘lovlarga o‘tish qurilish sohasining rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Yangi qoidalar yashirin iqtisodiyotni qisqartirish va soliq tushumlarini oshirishga qaratilgan. Uy-joydan tashqari, naqd pulsiz tartib 25 million so‘mdan yuqori narxdagi har qanday tovar va xizmatlar uchun majburiy bo‘ladi.
Majburiy naqd pulsiz hisob-kitob quyidagilar uchun ham joriy etiladi: davlat xizmatlari va kommunal to‘lovlar; spirtli ichimliklar va tamaki mahsulotlarini sotib olish; yoqilg‘i quyish va zaryadlash stansiyalarining xizmatlari; 10 yildan kam vaqt oldin ishlab chiqarilgan avtomobillarni (M, N, O va G toifalari) sotib olish va sotish.
Asosiy islohotlardan biri uy-joy qurilishida majburiy eskrou tizimining joriy etilishi bo‘ladi. Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vaziri Sherzod Hidoyatov xabar berdiki, tegishli qonun loyihasi allaqachon ishlab chiqilgan va Oliy Majlisga kiritish bosqichida. Tizimning mohiyati shundaki, qurilayotgan uy-joyni sotib olganda, xaridorning puli quruvchiga emas, balki maxsus bank hisobiga (eskrou) o‘tkaziladi. Quruvchi bu mablag‘larni faqat ob’ekt to‘liq qurilgan va hujjatlashtirilgandan keyin olishi mumkin. Bu firibgarlik xavflarini va odamlar yillar davomida to‘langan uy-joyni ola olmaydigan vaziyatlarni bartaraf etadi.
Sherzod Qudbiyev ta’kidladiki, qonun aniq javobgarlik chegaralarini belgilaydi. Xususan, quruvchi qancha foiz mablag‘ olishi mumkinligi, muddatlar kechiktirilganda kim javobgar bo‘lishi va quruvchi bankrot bo‘lganda nima sodir bo‘lishi kabi masalalar tartibga solinadi. Hozirda eskrou tizimi ixtiyoriy rejimda ishlaydi, ammo qonun qabul qilingandan keyin u butun respublika bo‘ylab majburiy bo‘ladi. Hukumat 1-iyulgacha hujjatni qabul qilishni ta’minlashni rejalashtirmoqda, bu esa fuqarolarning manfaatlarini to‘liq himoya qilish va qurilish sohasidagi xavflarni minimallashtirishga xizmat qiladi.
Source: podrobno.uz