O‘zbekistonning 2023-yilgi paxta yig‘imi rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, 3,5 million tonnaga yetdi, bu so‘nggi o‘n yil ichidagi eng yuqori ko‘rsatkichdir. Qishloq xo‘jaligi vazirligi bu natijani “qishloq xo‘jaligini modernizatsiya qilish va texnologiyalarni joriy etish”ga bog‘laydi, ammo ekspertlar bu o‘sishning asosan an’anaviy mehnatga tayanish va sug‘orish tizimlarining eskirganligi tufayli barqaror emasligini ta’kidlaydilar.
Paxta yetishtirishda ishlatiladigan suv resurslari muammosi jiddiy qayg‘u tug‘diradi, chunki mamlakatning asosiy sug‘orish manbalari – Amudaryo va Sirdaryo daryolari – qurib qolish xavfi ostida. O‘zbekistonning qo‘shni davlatlar bilan suv taqsimoti bo‘yicha muzokaralari murakkablashmoqda, bu esa kelajakda paxta hosildorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Paxta eksporti mamlakatning asosiy valuta daromad manbalaridan biri bo‘lib qolsa-da, global bozor narxlarining o‘zgaruvchanligi va raqobatning kuchayishi tufayli iqtisodiy barqarorlikka tahdid solmoqda. Hukumat paxta sanoatini diversifikatsiya qilish va qo‘shimcha qimmatbaho mahsulotlar ishlab chiqarishga o‘tish rejalarini e’lon qildi, ammo amalga oshirish jarayoni sekin kechmoqda.
Mahalliy fermerlar va ishchilar paxta yig‘imi davrida mehnat sharoitlarining og‘irligi va ish haqining pastligidan shikoyat qilmoqdalar. Bu ijtimoiy muammolar paxta sanoatining uzog muddatli rivojlanishiga to‘sqinlik qilishi mumkin, chunki yosh avlod qishloq xo‘jaligidan uzoqlashmoqda.
Source: www.aljazeera.com