Qirg‘iziston Milliy xavfsizlik davlat qo‘mitasining (GKNB) sobiq raisi Kamchibek Tashiyevga hokimiyatni zo‘rlik bilan egallashga urinish va mansab vakolatlarini suiiste’mol qilish ayblovlari qo‘yildi. Bu haqda uning advokati Ikromiddin Aytqulov Kaktus.Media nashriga ma’lum qildi.
Ehtiyot chorasi sifatida joyni tark etmaslik haqidagi tilxat tanlangan. Tergovni Qirg‘iziston Ichki ishlar vazirligi olib bormoqda, ammo rasmiy izoh berilmagan. Advokatning so‘zlariga ko‘ra, uning himoyachisi ayblovlarni tan olmaydi.
29 aprel kuni Tashiyev ikki marta so‘roqqa chaqirilgan. Ikkinchi tungi so‘roqdan so‘ng ayblov qo‘yilgani ma’lum bo‘ldi. Sobiq rahbar o‘zining aybsizligini ta’kidlab, adolatli sud qaroriga ishonch bildirdi va tarafdorlarini qonun doirasida harakat qilishga, norozilik aksiyalarini uyushtirmaslikka chaqirdi.
Tashiyev Facebook’dagi sahifasida: “Menga qarshi qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi munosabati bilan sizga murojaat qilishni zarur deb bildim. Men o‘zimni to‘liq himoya qilish imkoniyatiga egaman. Men aybsizman va Xudo xohlasa, oqlanaman. Aybdorlar jazolanishi, aybsizlar oqlanishi kerak, chunki davlatimiz rahbari mamlakatda adolatli sud tizimini yaratishga intilmoqda”, deb yozgan.
57 yoshli Kamchibek Tashiyev prezident Sodiq Japarovning o‘n yildan ortiq yaqin safdoshi bo‘lgan. Japarov 2020-yil oktabrda hokimiyatga kelgach, Tashiyev GKNB raisi va bosh vazir o‘rinbosari lavozimini egallagan. Avvalgi prezidentlar davrida ikkalasi ham muxolifatda bo‘lib, hokimiyatni egallashga urinish ishi bo‘yicha hibsga olingan edi.
25 aprel kuni deputat Elvira Surabaldieva bergan intervyusida Tashiyevning fevraldagi iste’fosi davlat to‘ntarishiga urinish bilan bog‘liqligini aytgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, prezident juda oliyjanob inson va unga og‘ir, chunki yaqin do‘sti uni lavozimidan chetlashtirishga uringan. Bu so‘zlar jamoatchilik noroziligiga sabab bo‘ldi, chunki ko‘plab faollar, jurnalistlar va tanqidchilar tartibsizliklar uyushtirishda ayblanib jazolangan.
Japarov mahalliy nashrlarga bergan intervyusida vaziyatni boshidan nazorat qilganini va qonun oldida hamma tengligini ta’kidladi. U tergov va sud Tashiyevning davlat to‘ntarishiga aloqadorligini aniqlashini aytdi.
2021-yil aprel oyidagi referendumda konstitutsiyaga o‘zgartirishlar kiritilib, mamlakat prezidentlik respublikasiga aylantirildi, prezidentlik muddati 5 yilga qisqartirildi va qayta saylanish huquqi berildi. Japarovning 6 yillik muddati 2027-yanvarda tugaydi, ammo o‘zgartirishlar tufayli u ikkinchi muddatga nomzod bo‘lishi mumkin.
So‘rovnomalarga ko‘ra, Tashiyevning reytingi 14 foizdan 22 foizga oshgan, Japarovniki esa 35-38 foiz darajasida saqlanib qolgan. 9 fevral kuni Japarov va parlament spikeri Nurlanbek Turgunbek uuliga muddatidan oldin prezidentlik saylovlarini o‘tkazish taklifi bilan murojaat kelib tushgan. Hujjatni 75 kishi imzolagan, shu jumladan sobiq bosh vazirlar va deputatlar.
Shundan so‘ng IIV ommaviy tartibsizliklar uyushtirish bo‘yicha jinoyat ishi qo‘zg‘atdi, bir necha imzolovchilar hibsga olindi. 10 fevralda Tashiyev iste’foga chiqarildi. Japarov bu qarorni jamiyatda bo‘linishning oldini olish bilan izohladi.
Tashiyev GKNB raisi sifatida korrupsiyaga qarshi kurashda mashhur bo‘lgan. Uning rahbarligida ko‘plab yuqori martabali amaldorlar jinoiy javobgarlikka tortilgan. Biroq iste’fodan so‘ng uning oilasi korrupsion mojaroga aralashdi. Soliq xizmati Tashiyevning qarindoshlarini “Qirg‘izneftegaz” davlat kompaniyasi yoqilg‘isini sotishda davlat mablag‘larini o‘zlashtirishda aybladi.
Mart oyi o‘rtalarida uning qarindoshi Bayg‘azı Matisakov hibsga olindi. Zarar 4,1 milliard som (46 million dollar) deb baholanmoqda. 1 aprel kuni esa uning ukasi, sobiq deputat Shayirbek Tashiyev ham ushbu ish bo‘yicha hibsga olindi. Ular aybsiz ekanliklarini bildirishgan.
Source: kun.uz