Ikki yil avval konservativlarning 14 yillik hukmronligiga barham berib, yirik g‘alaba qozongan Bosh vazir Keyr Starmer hozirda jiddiy sinovga duch kelmoqda. Uning Leyboristlar partiyasi payshanba kuni Angliya, Uels va Shotlandiyada bo‘lib o‘tadigan mahalliy va mintaqaviy saylovlarda ishtirok etadi.
Saylovchilar Leyboristlarga so‘nggi o‘n yilliklardagi eng yomon natijalarni berishi kutilmoqda. Bu siyosatdagi o‘zgarishlar va mojarolar tufayli yuzaga kelgan keskin burilishdir. Partiya o‘ta o‘ng Reform UK va chap qanot Yashillar partiyasining kuchayishi bilan ham bosim ostida.
Uelsda Plaid Cymru millatchi partiyasi kuchli natija ko‘rsatmoqda – bu 1999-yilda Uels parlamenti tashkil etilganidan beri Leyboristlar hukmron bo‘lgan mintaqada misli ko‘rilmagan tahdid. Tahlilchilarning fikricha, bu saylovlar oldingi mahalliy saylovlarga qaraganda muhimroq, chunki ular Buyuk Britaniya siyosiy manzarasining qanchalik parchalangan va o‘zgaruvchan ekanligini ko‘rsatadi.
Saylov tizimi ikki partiyali tizimga mo‘ljallangan bo‘lib, bugungi ko‘p partiyali sharoitga mos kelmaydi. Ko‘pchilik saylovlarda, ayniqsa Angliyada, eng ko‘p ovoz olgan nomzod g‘alaba qozonadigan tizim qo‘llaniladi. Ovozlar bir necha partiyalar o‘rtasida taqsimlangani sababli, nomzodlar nisbatan kichik ovoz ulushi bilan g‘alaba qozonishi mumkin.
Starmerning siyosiy mavqei zaiflashgan. YouGov so‘roviga ko‘ra, aprel oyida respondentlarning 70 foizi Starmerning faoliyatini “yomon” deb baholagan. Saylovlar ko‘p jihatdan Starmer hukumati uchun “referendum” sifatida qaralmoqda. Liverpul universiteti professori Jonatan Tongening so‘zlariga ko‘ra, “Leyboristlar mahalliy saylovlarda katta yo‘qotishlarga duch keladi va bu unga qarshi rahbarlik da’vosini keltirib chiqarishi mumkin”.
Starmerning qishki yoqilg‘i nafaqasini qisqartirish qarori, shuningdek, marhum milliarder jinsiy jinoyatchi Jeffri Epshteyn bilan bog‘liq shaxslarni tayinlashi tanqidga sabab bo‘lgan. Fevral oyida Starmer Epshteyn bilan aloqador Piter Mandelsonni AQShga elchi qilib tayinlagani uchun uzr so‘rashga majbur bo‘lgan.
Shu bilan birga, populist Nayjel Farajning anti-immigratsion ritorikasi bilan Reform UK partiyasi saylovchilar orasida kuchayib bormoqda. YouGov so‘roviga ko‘ra, agar hozir umumiy saylov o‘tkazilsa, Reform UK eng mashhur partiya bo‘ladi. Yashillar partiyasi ham, ayniqsa, Isroilning G‘azadagi urushiga qarshi pozitsiyasi tufayli, shaharlar va yosh saylovchilar orasida o‘z mavqeini mustahkamlamoqda.
Shotlandiyada hukmron SNP partiyasi ikkinchi mustaqillik referendumi haqida gapirmoqda. Uelsda esa Plaid Cymruning kuchli natijasi koalitsion hukumatlar davrini boshlashi mumkin. Tongening so‘zlariga ko‘ra, “Bu saylovlar natijalari, hech bo‘lmaganda kichik darajada, Buyuk Britaniyaning kelajagini shubha ostiga qo‘yadi”.
Source: www.aljazeera.com