Har yili 30-iyun kuni butun dunyoda Ijtimoiy tarmoqlar kuni nishonlanadi. Bu sana 2010-yilda Mashable sayti tomonidan belgilangan bo‘lib, platformalarning global muloqotdagi o‘sib borayotgan rolini tan olishga qaratilgan.
16 yil o‘tib, ijtimoiy tarmoqlar endi shunchaki suhbat maydoni emas. DataReportal Digital 2026 Global Overview Reportiga ko‘ra, foydalanuvchilar soni 5.66 milliardga yetdi – bu dunyo aholisining 68 foizidan ko‘prog‘ini tashkil qiladi.
Foydalanuvchilar soni 2005-yildagi 500 milliondan 2015-yilda 2.27 milliardga, 2025-yilda esa 5.66 milliardga o‘sdi. Bunga asosan arzon smartfonlar va internetga kirish imkoniyatining kengayishi sabab bo‘ldi.
DataReportal ma’lumotlariga ko‘ra, o‘rtacha faol foydalanuvchi haftasiga 18 soat 36 daqiqa, ya’ni kuniga taxminan 2 soat 39 daqiqa ijtimoiy tarmoqlarda vaqt o‘tkazadi. Bir yil davomida bu 40 kundan ortiq vaqtni tashkil qiladi.
Global miqyosda ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish 68 foizni tashkil etadi, eng yuqori ko‘rsatkichlar Sharqiy Osiyo (88.1%), Shimoliy Yevropa (79%), G‘arbiy Yevropa (77.7%) va Shimoliy Amerikada (74%). Aksincha, Markaziy Afrikada bu ko‘rsatkich 12.1%, Sharqiy Afrikada 12.6% va G‘arbiy Afrikada 19%.
Eng mashhur platformalar orasida Facebook (3.07 milliard), YouTube (2.5 milliard), WhatsApp (2 milliard), Instagram (2 milliard) va TikTok (1.58 milliard) bor.
Shu bilan birga, xavotirlar o‘sib bormoqda. Yevropa parlamenti 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlarga kirishni cheklash va cheksiz skrollash kabi qaramlikka olib keluvchi funksiyalarni taqiqlashni qo‘llab-quvvatladi. Avstraliya dekabr oyida 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni to‘liq taqiqlagan birinchi davlat bo‘ldi.
Indoneziya mart oyida 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqladi. Braziliya esa 16 yoshgacha foydalanuvchilardan hisoblarni vasiy bilan bog‘lashni talab qiladi. Turkiya aprel oyida 15 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni chekladi. Buyuk Britaniya 2027-yil bahorida 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun taqiq joriy etishni rejalashtirmoqda.
Source: www.aljazeera.com