Rossiyada 2025-yil oxiridan boshlab Sibir va Povoljede chorva mollari ommaviy so‘yish jarayoni boshlandi. Rasmiylar bu harakatlarni pasterellyoz va quturish kasalliklarining avj olishi bilan izohlasa-da, ularning da'volari uchun hech qanday rasmiy hujjatlar taqdim etilmadi. Bu holat ekspertlar va ommaviy axborot vositalarining manbalari orasida keng shubhalarni keltirib chiqardi.
2026-yil mart oyiga kelib, yirik shoxli qoramollar kasallanishi Rossiyaning kamida 10 ta mintaqasida qayd etildi. Karantin choralari, mollarni olib qo‘yish va yo‘q qilish jarayonlari jami 90,5 ming boshgacha hayvonni qamrab oldi. Qator holatlarda, mollar egalari yo‘qligida hayvonlar nobud etildi yoki politsiya yordamida kuch bilan tortib olindi, bu esa mahalliy aholi orasida norozilik va tashvishlarni keltirib chiqardi.
Ekspertlar va Rossiya nashrlarining manbalari rasmiy diagnozga shubha bildirib, gap aslida oqsil (yaur) kasalligi haqida ketayotgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Ularning fikricha, kasallik o‘choqlarini mahalliylashtirish bo‘yicha ko‘rilayotgan choralarning o‘ta qattiqligi aynan shu bilan izohlanadi. Oqsil juda yuqumli virus bo‘lib, uni yo‘q qilish uchun butun dunyoda chorva mollarini so‘yish amaliyoti qo‘llaniladi, bu esa Rossiyaning go‘sht va sut mahsulotlari eksportiga jiddiy tahdid solishi mumkin.
2025-yilda Rossiya go‘sht eksporti tarixiy maksimal darajaga—820 ming tonnaga yetgan edi, asosiy import qiluvchi davlatlar qatorida Belarus, Qozog‘iston, Xitoy va Yaqin Sharq mamlakatlari bor. Biroq, oqsilning avj olishi Jahon hayvonlar sog‘lig‘ini himoyalash tashkiloti (JHSHT) tomonidan Rossiyani oqsildan xoli mamlakat deb tan olish maqomini yo‘qotishiga olib kelishi mumkin, bu esa uni qayta tiklash uchun bir necha yil talab etiladigan murakkab jarayonni boshlashi mumkin.
AQSh Qishloq xo‘jaligi vazirligining Tashqi qishloq xo‘jaligi xizmati (FAS) mart oyidagi hisobotida Rossiya rasmiylari tomonidan, ayniqsa, Novosibirsk viloyatida ko‘rilayotgan choralar ko‘lami “tasdiqlanmagan shaklda oqsil avj olishidan dalolat berishi mumkinligini” yozgan. Bunga javoban Rosselxoznadzor FAS hisobotidagi da'volarni rad etib, Novosibirsk viloyatida hayvonlarni oqsilga qarshi rejali emlash ishlari 2022-yildan beri o‘tkazib kelinayotganini ma'lum qilgan.
2026-yil aprel oyi boshida Xitoy Qishloq xo‘jaligi vazirligi Gansu provinsiyasi va Shinjon-Uyg‘ur avtonom rayonida oqsil avj olganini tasdiqladi, bu kasallik umumiy soni 6 ming boshdan ortiq bo‘lgan ikkita podadagi 219 ta hayvonda aniqlangan. Xitoy rasmiylari virus mamlakatga Qozog‘iston, Mongoliya va Rossiya bilan tutash bo‘lgan shimoli-g‘arbiy chegara orqali kirib kelganini ochiqchasiga ma'lum qilib, chegara nazoratini kuchaytirdi va vaksina ishlab chiqish jarayonini tezlashtirdi.
Qozog‘iston Rossiyadagi epizootik vaziyatning yomonlashishi fonida uy hayvonlarini keng ko‘lamli vaksinatsiya qilish boshlaganini ma'lum qildi. Qozog‘iston bosh vaziri o‘rinbosari Qanat Bozumbayev bayonotida, mamlakatda hayvonlarning oqsil bilan kasallanishi bo‘yicha “jiddiy holatlar” aniqlanmaganini qo‘shimcha qilib, Rossiya hududlaridan hayvonlarni, chorvachilik mahsulotlarini, termik ishlov berilmagan ozuqa va qo‘shimchalarni olib kirish hamda tranzit qilishga cheklov o‘rnatilganini aytdi.
Source: www.gazeta.uz