Sudanning Sharqiy Darfur viloyatidagi Labado shahrida qizamiq epidemiyasi avj oldi. Mahalliy aholining so‘zlariga ko‘ra, mart oyidan beri 70 ga yaqin odam vafot etgan, 1000 ga yaqin kishi kasallangan. Rasmiylar esa bu raqamlarni rad etib, 300 ta holat va 26 o‘limni tasdiqlashmoqda.
37 yoshli Hava Odamning ikki yoshli o‘g‘li Ali 25 fevral kuni kasal bo‘lib, ikki kundan keyin vafot etdi. “Men bu oddiy bolalik kasalliklaridan biri deb o‘yladim”, deydi u. Hava o‘g‘lining o‘limini tibbiy yordamning yo‘qligi bilan bog‘laydi: “Urush boshlanganidan keyin ko‘pchilik shifokorlar ketishdi, puli borlar Janubiy Sudan yoki Ugandaga davolanishga jo‘nab ketishdi”.
Labado inqiroz guruhi koordinatori Muhammad Abdul Azizning ma’lumotiga ko‘ra, qizamiq 12 ta turar joy hududini qamrab olgan. Aholi soni taxminan 12 000 kishini tashkil etadi, shu jumladan urush davrida ko‘chirilganlar ham bor. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘limlarning aksariyati dori vositalari yetishmasligi bilan bog‘liq: davlat shifoxonasida dorilar 23 fevralda tugagan.
Sharqiy Darfur sog‘liqni saqlash boshqarmasi direktori doktor Jobir an-Nadifning aytishicha, UNICEF tomonidan 11 aprelda Chaddan vaksinalar keltirilgan va 18-24 aprel kunlari emlash kampaniyasi o‘tkaziladi. U qizamiq virusli kasallik ekanligini va maxsus davolash yo‘qligini ta’kidlaydi.
Mahalliy aholi xususiy dorixonalardan dori sotib olishga qurbi yetmayapti. Masalan, tomir ichiga yuboriladigan suyuqliklar 8000 Sudan funti ($20.50), antibiotiklar esa 10 000-15 000 funt ($25.60-38.40) turadi. Bir mahalliy tashkilot cheklangan miqdorda dori yetkazib bergan, ammo ular ikki kun ichida tugagan.
28 yoshli Asmo Jaloliddinning uch yoshli qizi Mashoir Rajab ash-Shayx 5 aprelda kasal bo‘lib, 8 aprelda Labado shifoxonasiga olib borilgan. U yerda dori yo‘qligi sababli 40 km shimoldagi Shuairiyaga borishga majbur bo‘lgan. Qizi 10 aprelda dori-darmon olib, ikki kundan keyin tuzalib chiqqan.
UNICEFning Sudan bo‘yicha vakili Eva Hindsning aytishicha, qizamiq bilan kasallanish holatlari Darfur bo‘ylab davom etmoqda. Xavfsizlik muammolari, ko‘chishlar, shikastlangan tibbiy muassasalar va muntazam emlashning uzilishi javob choralarini cheklamoqda. 2024 yilda qizamiqga qarshi emlash qamrovi 46 foizga, muntazam emlash esa 48 foizga tushib ketgan.
UNICEF Markaziy va G‘arbiy Darfurda, shuningdek Shimoliy va Janubiy Darfurning ayrim hududlarida qizamiq-qizilcha vaksinasi kampaniyasini o‘tkazgan bo‘lib, 2,1 million bolani qamrab olgan. Sharqiy Darfurda emlash aprel o‘rtalarida boshlanishi rejalashtirilgan.
Labadodagi oilalar uchun bu kalendar kam tasalli beradi. Al-Nil mahallasida uch aka-uka o‘z farzandlarini bir necha kun ichida dafn qilishdi. “Puli yo‘qlar Darfurda o‘ladi”, deydi Hava Odam.
Source: www.aljazeera.com