2021-yil 23-may kuni Belarus hukumati Afinadan Vilnyusga uchayotgan Ryanair samolyotini Minskka majburan qo‘ndirib, muxolif jurnalist Raman Pratasevich va uning qiz do‘sti Sofiya Sapyogani hibsga oldi. Ushbu voqea butun dunyoda norozilikka sabab bo‘ldi.

Pratasevich Nexta Telegram-kanalining sobiq bosh muharriri bo‘lib, 2020-yilgi prezidentlik saylovlaridagi soxtalashtirishlarga qarshi norozilik namoyishlarini muvofiqlashtirishda muhim rol o‘ynagan. Belarus hukumati Nextani “ekstremistik” deb e’lon qilgan edi.

Samolyot Belarus havo hududiga kirganida, dispetcherlar bortda bomba borligini da’vo qilib, uchuvchilarni Minskka qo‘nishga majbur qildi. Keyinchalik Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkiloti (ICAO) bu tahdidning ataylab yolg‘on ekanligini aniqladi.

Hibsga olinganidan bir kun o‘tib, Pratasevichning qo‘lida ko‘karishlar bilan suratga olingan videosi e’lon qilindi, unda u tergov bilan hamkorlik qilishga va’da berdi. Germaniya hukumati bu muomalani “sharmandali” deb atadi.

2023-yil 3-mayda Pratasevich 8 yilga qamalgan, biroq uch hafta o‘tmay Lukashenko tomonidan avf etildi. 2025-yil dekabrida esa u AQSh va Belarus o‘rtasidagi mahbus almashinuvida ishtirok etgan muxolif siyosatchilarni intervyu qilishga urindi, ammo ular rad etishdi.

2025-yildan boshlab Belarus davlat xavfsizlik xizmati rahbari Ivan Tertel Pratasevichni “chet el razvedkasi xodimi” deb atadi va u 2020-yildan beri maxfiy xizmat bilan hamkorlik qilganini da’vo qildi. Biroq bu da’volar isbotlanmagan va Pratasevichning ixtiyoriy ravishda hamkorlik qilayotgani noma’lum.

Hozirda Pratasevich davlat televideniyasida muxolifatni “fosh qiluvchi” ko‘rsatuv olib boradi. Uning rejim tomoniga o‘tgani yoki majburlanganligi haligacha aniq emas.

Source: www.dw.com