Ozarbayjon hukumati 16 yoshgacha bo‘lgan fuqarolarga ijtimoiy tarmoqlarda akkaunt yaratishni taqiqlashni rejalashtirmoqda. Bu haqda mahalliy Trend va Report agentliklari xabar berdi.
Tegishli o‘zgartirishlar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks, “Axborot, axborotlashtirish va axborotni himoya qilish to‘g‘risida”gi qonun va “Bolalarni zararli axborotdan himoya qilish to‘g‘risida”gi qonunga kiritilmoqda. Hujjat Milliy Majlisning inson huquqlari, oila, ayollar va bolalar masalalari qo‘mitalari hamda huquqiy siyosat va davlat qurilishi qo‘mitasining qo‘shma yig‘ilishida muhokama qilindi.
Agar tuzatishlar qabul qilinsa, yangi qoidalar rasmiy e’lon qilinganidan keyin 12 oy o‘tib kuchga kiradi. Mavjud 16 yoshgacha bo‘lgan foydalanuvchilarning barcha akkauntlari, agar egalari haqiqiy yoshini tasdiqlamasa, majburiy bloklanadi yoki o‘chiriladi.
Loyihaga ko‘ra, mustaqil ro‘yxatdan o‘tish faqat 16 yoshdan boshlab ruxsat etiladi. 16-18 yoshdagi fuqarolar faqat qonuniy vakillarining, birinchi navbatda ota-onalarning roziligi bilan akkaunt yaratishi mumkin.
Provayderlar yoshni tekshirishning texnik usullarini qo‘llashlari shart: foydalanuvchining yoshi haqidagi bayonoti, elektron pochta, mobil telefon raqami, shuningdek, bank kartasi orqali tekshirish (pul yechib olinib, qaytariladi).
16-18 yoshdagi akkauntlar uchun manipulyativ dizayn usullarini qo‘llash taqiqlanadi. Platformalar avtomatik video ijro etish va cheksiz lentani aylantirishni o‘chirishi kerak. Endi o‘smirga kontentni ko‘rish uchun har safar tugmani bosishga to‘g‘ri keladi.
Provayderlar ota-ona nazorati funksiyasini taqdim etishi, zararli kontentni aniqlangandan keyin 24 soat ichida olib tashlash uchun raqamli yechimlarni joriy qilishi shart.
Hukumat cheklovlarni voyaga yetmaganlarni internet-bulling, o‘z joniga qasd qilishga undash, jinsiy ekspluatatsiya va boshqa zararli kontentdan himoya qilish zarurati bilan asoslaydi. Inson huquqlari qo‘mitasi raisi Zohid Oruj xorijiy texnologik gigantlar bolalar psixikasidan tijorat maqsadida foydalanmasligi kerakligini ta’kidladi.
2025 yil dekabridagi so‘rov natijalariga ko‘ra, aholining 87,3 foizi va maktab o‘quvchilari ota-onalarining 90,5 foizi tartibga solishni qo‘llab-quvvatlagan.
Xorijiy kompaniyalarni yangi normalarga rioya qilishga majburlash uchun qonun loyihasi Ozarbayjonda rasmiy vakolatxona ochish yoki yuridik shaxsni ro‘yxatdan o‘tkazishni talab qiladi.
Qoidalarni buzganlik uchun mansabdor shaxslarga 7,4-5,2 ming dollar, yuridik shaxslarga 20,5-23,5 ming dollar, yil davomida takroriy buzilishda 29,4 ming dollargacha jarima solinadi. Vakolatli organlarning so‘rovlarini e’tiborsiz qoldirish uchun yuridik shaxslarga 14,7-17,6 ming dollar jarima belgilangan.
Source: podrobno.uz