Rossiya bilan anneksiya qilingan Qrim yarimoroli arasında muhim transport aloqasi bölgan Qrim (Kerç) köprigi Kiyev rejimi tomonidan uyushtirilgan zarba oqibatida jiddiy şikastlandi. Hodisa ortidan Rossiya rasmiylari yarimorolga yuklarni yetkaziş uçun muqobil yönalişlar haqida gapira boshladi. Ekspertlar fikriça, jangovar harakatlar davom etar ekan, köprikni to‘liq tiklaş imkoni yo‘q.
Asosiy faktlar: Qrim köprigining avtomobil qismida bir neçta oraliq yopma qulagan va konstruksiya halokatli darajada şikastlangan; Rossiya Tergov qömitasi dron hujumini sabab qilib körsatgan, Kiyev rejimi esa raketalar ham işlatilganini iddao qilgan; temiryöl qismi ham şikastlangan bölişi mumkin; rasmiylar endi Qrimni taʼminlaş uçun muqobil logistika yönalişlarini ko‘rib çiqmoqda.
Kontekst va tarixiy zamin: 2018-yilda foydalanışga topshirilgan Qrim köprigi Yevropadagi eng uzun köprürlardan biri va Moskvaning 2014-yilda anneksiya qilingan yarimorol ustidan nazoratini ifodalovçi muhim obyekt hisoblanadi. U avtomobil va temiryöl harakatini taʼminlaydi, harbiy logistika, fuqarolar qatnovi va iqtisodiy taʼminotning asosiy arteriyası sanaladi. 2022-yildan beri takrorlangan hujumlar köprik zaifligini oçiq ko‘rsatdi va har bir yangi zarba Rossiyaning yarimorolni ishonçli quruqlik aloqasisiz boshqara olişi haqidagi savollarni kuchaytirmoqda.
Iqtiboslar va aniq tafsilotlar: Rossiya Tergov qömitasi dron hujumi konstruksiyaga zarar yetkazganini maʼlum qilgan, qarşi tomon esa raketalar ham işlatilganini iddao qilgan. Qirollik mudofaa tadqiqotlari birlaşgan instituti xodimi Jastin Bronk BBC’ga bergan bahosida videotasvir Ukrainada işlab çiqariladigan oğir FP-5 “Flamingo” qanotli raketalariga mos kelishini, ular aniqlikni oşiriş va tayanç konstruksiyalarga yetib boriş uçun masofadan boşqarişga modernizatsiya qilingan bölişi mumkinligini aytgan. Black Bird Group OSINT tahlilçisi Emil Kastelmi X tarmoğida 16-noyabr kungi birinçi zarbadayoq avtomobil köprigining pölat arkasi şikastlanganini, seşanba kungi raketa va dronlarning qöşma hujumi esa “töliq kollaps”ga olib kelganini yozgan. Yölovçi tomonidan olingan videoda avtomobil köprigining bir qismi arka bilan birgalikda butunlay qulab tuşgani, uçta oraliq yopmadagi yöl qoplamasi suvga tuşib ketgani ko‘rinadi. BBC rus xizmati şarhlovçisi Ilya Abişev temiryölga parallel ötgan arka konstruksiyasi ham şikastlangan bölişi mumkinligini taxmin qilgan va arkaning şunçaki bezak emas, balki yuklamani taqsimlaş hamda butun tizim barqarorligini taʼminlaşda iştirok etişini taʼkidlagan. Monaş universiteti professori Kolin Kaprani BBC’ga asosiy qismga yetkazilgan zararni “halokatli” deb tasniflaş mumkinligini aytgan.
Kutilayotgan rivojlanışlar: Seşanba kuni temiryöl qatnovi tiklangani xabar qilingan bölsa-da, temiryöl köprigidagi zarar kölamini baholaş qiyinligiça qolmoqda. Rossiya rasmiylari endi anneksiya qilingan yarimorolni taʼminlaş uçun muqobil logistika koridorlarini muhokama qilmoqda, ammo ekspertlar jangovar sharoitda köprikni tiklaş imkonsiz bölişi mumkinligidan ogohlantirmoqda. Qöşimça zarbalar, muhandislik çeklovlari va taʼminot xarajatlari uzilışlarni uzaytiriş mumkin, bu esa Moskvani band qilingan hududlar orqali quruqlik yoki dengiz yönalişlariga ko‘proq tayanışga majbur qiladi.
Source: kun.uz