Rossiya Prezidenti Vladimir Putin Yevropa mamlakatlariga shartli asosda neft va gaz yetkazib berishga tayyor ekanligini bildirdi. Uning televizion bayonotlariga ko'ra, bu taklif AQSh-Isroilning Eron ustidagi urushi tufayli Hormuz bo'g'ozidagi tanker tashishlarining to'xtab qolishi fonida keltirildi.
Putin o'zining bayonotlarida Yevropa kompaniyalari va xaridorlari uzoq muddatli, barqaror hamkorlikka qaytishni istasalar, Rossiya bunday hamkorlikka tayyor ekanligini ta'kidladi. Biroq, u shuni ham qo'shdiki, bunday hamkorlik siyosiy bosimlardan xoli bo'lishi kerak. Rossiya rahbari bu fikrlarni hukumat amaldorlari va mamlakatning yetakchi neft-gaz kompaniyalari rahbarlari bilan uchrashuvda bildirdi.
Yevropa Ittifoqi va G7 mamlakatlari Rossiyaning Ukrainadagi urushi munosabati bilan qo'llagan sanksiyalari tufayli so'nggi to'rt yil ichida Rossiyaga qaramlikni keskin kamaytirdi. 2022-yilda Yevropa Ittifoqi Rossiyadan dengiz orqali neft importini taqiqladi, shuningdek, Ukraina orqali o'tadigan Druzhba neft quvuridagi shikastlar tufayli Vengriya va Slovakiya quvurlari orqali neft yetkazib berish deyarli to'xtadi.
Putinning so'zlariga ko'ra, Rossiya kompaniyalari Yaqin Sharqdagi mojarodan foydalanishi kerak, chunki Eron Hormuz bo'g'ozidagi tanker tashishlarni samarali tarzda to'xtatdi. Bu bo'g'oz dunyo neftining beshdan bir qismini tashish uchun javobgardir. Rossiya rahbarining bu bayonotlari neft narxlari 2022-yildan beri ko'rilmagan darajada - barrel uchun 100 dollardan oshgan paytda keltirildi.
Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban Yaqin Sharqdagi urush tufayli ko'tarilgan narxlarni qaytarish uchun Yevropa Ittifoqiga Rossiyaning neft va gaziga qo'yilgan sanksiyalarni to'xtatishni taklif qildi. Biroq, Yevropa Ittifoqi va G7 mamlakatlari global neft narxlarining oshishiga javoban "zarur choralar" ni amalga oshirishga tayyor ekanliklarini bildirishdi, lekin favqulodda zaxiralarni chiqarishga majburiyat bermadilar.
Ukrainadagi urushdan oldin Yevropa o'z gazining 40 foizdan ortig'ini Rossiyadan sotib olgan edi. 2025-yilga kelib, Rossiyadan quvur va suyuqlashtirilgan tabiiy gaz importi Yevropa Ittifoqining umumiy importining atigi 13 foizini tashkil qildi. Yevropa bozorini yo'qotgan Rossiya neft va gazni Osiyo mamlakatlariga sezilarli chegirmalar bilan sotishga majbur bo'ldi.
Source: www.aljazeera.com