Bu hafta ikkinchi marta Rossiya Prezidenti Vladimir Putin va Eron rahbari o‘rtasida telefon suhbati bo‘lib o‘tdi. AQSh va Isroilning Eron ustidan zarbalari davom etar ekan, Putin o‘zini xalqaro tinchlik vositachisi sifatida ko‘rsatmoqda. Biroq, bu rolni sotish oson emas, chunki Kreml rahbari 2022-yilda mustaqil davlat Ukraina ustiga to‘liq miqyosli bosqinni boshlagan edi.
Kreml hozirda "Eron mojarosining tez pasayishi va siyosiy hal qilinishi"ga chaqirsa-da, Rossiya Ukraina ustiga qilingan urushni davom ettirmoqda. Moskva va Eron o‘rtasida "Har tomonlama strategik sheriklik" kelishuvi mavjud, ammo bu o‘zaro mudofaa shartnomasi emas. Putin o‘tgan hafta Kremlning Tehron uchun "o‘zgarmas qo‘llab-quvvatlashini" tasdiqladi, lekin asosan mojaroda vositachilik taklif qilmoqda.
Dushanba kuni AQSh Prezidenti Donald Tramp bilan bo‘lgan telefon suhbatida, Kreml ma’lumotlariga ko‘ra, Putin "Eron mojarosining tez diplomatik hal qilinishi uchun bir qator fikrlarni bildirdi, bu, shu jumladan, Fors ko‘rfazi davlatlari rahbarlari, Eron prezidenti va boshqa mamlakatlar rahbarlari bilan aloqalar asosida". Bu Rossiya uchun Fors ko‘rfazi va Yaqin Sharqdagi obro‘sini oshirish va o‘zini ta’sirli kuch sifatida namoyish qilish imkoniyatidir.
Bundan tashqari, bu mojaro Moskva uchun iqtisodiy imkoniyatlar ham keltiradi. Yaqinda global neft narxlarining keskin oshishi Rossiya davlat daromadlariga zarur turtki berdi va yuqori narxlar davomida Rossiyaning Ukraina ustidagi urushini moliyalashtirishga yordam beradi. Rossiya federal byudjeti neftni barreliga 59 dollardan eksport qilish asosida qurilgan, ammo bu hafta xom neft narxi deyarli 120 dollargacha ko‘tarildi va hozir ham 59 dollardan yuqori darajada qolmoqda.
Tramp, shuningdek, Eron urushi sababli yuzaga kelgan tanqislikni yumshatish uchun AQSh "ba’zi mamlakatlar" uchun neftga oid sanksiyalarni bekor qilishini taklif qildi. Agar Rossiyaga nisbatan neft sanksiyalari yumshatilsa, Moskva yanada katta moliyaviy foyda kutishi mumkin. Ukraina Prezidenti Volodimir Zelenskiy buni Kiyev uchun "jiddiy zarba" deb atadi va Trampni bunga qarshi chiqishga chaqirdi. Kremlga yaqin Komsomolskaya Pravda gazetasi bugungi nashrida "Qimmat neft G‘arb uchun sanksiyalarni bekor qilish sababidir" deb e’lon qildi.
Source: www.bbc.com