Braziliya Prezidenti Luiz Inasio Lula da Silva Kolumbiyada boʻlib oʻtgan Lotin Amerikasi va Karib havzasi davlatlari hamjamiyati (CELAC) sammitida rivojlanayotgan davlatlarga nisbatan qayta kolonial yondashuvning qaytishini qattiq tanqid qildi. Uning nutqi AQShning mintaqadagi harakatlariga qaratilgan boʻlsa-da, Lula toʻgʻridan-toʻgʻri AQSh Prezidenti Donald Trampni nomlamadi.
Lula nutqida: "Kimdir boshqa davlatlarning egasi ekanligini oʻylashi mumkin emas", deb taʼkidladi va bu AQSh siyosatiga ishora ekanligi aniqlandi. U shuningdek, AQShning Kubaga qoʻygan yoqilgʻi blokadasi va Venesuela rahbari Nikolas Maduroni 3-yanvar kuni oʻgʻirlab ketish harakatlarini misol qilib keltirdi. "Hozir Kubada nima qilyaptilar? Venesuelada nima qildilar? Bu demokratikmi?" – deb soʻradi Lula.
Braziliya rahbari sammitda ishtirok etayotgan delegatlarga mamlakatlarining oltin, kumush, olmos va minerallar bilan talon-toroj qilingan tarixini eslatdi. "Bizda bor hamma narsani olib ketgach, endi ular bizda bor kritik minerallar va nodir yer elementlariga egalik qilmoqchi", dedi Lula. U "ular" kimligini aniqlamasdan, "Ular bizni yana kolonizatsiya qilmoqchi", deb qoʻshimcha qildi.
Lula, shuningdek, AQSh va Isroil tomonidan Eron qarshi boshlangan urushni tanqid qilib, bu mojaroni 2003-yilda "ommaviy qirgʻin qurollari"ni yoʻq qilish bahonasida boshlangan AQSh boshchiligidagi Iroq urushi bilan solishtirdi. U: "Eron yadro bombasi yasayotgani bahonasida bosqin qilindi", dedi va keyin: "Saddam Husaynning kimyoviy qurollari qayerda? Kim ularni topdi?" – deb savol qoʻydi.
Braziliya prezidenti Birlashgan Millatlar Tashkilotining dunyodagi koʻplab mojarolarni toʻxtata olmasligini ham tanqid qildi. "Biz guvoh boʻlayotgan narsa Birlashgan Millatlar Tashkilotining mutlaqo muvaffaqiyatsizligidir", dedi u Gʻazo, Ukraina va Eron holatlarini koʻrsatib. Lula BMT Xavfsizlik Kengashini isloh qilishga chaqirdi, ammo uning besh doimiy aʼzosi – Xitoy, Fransiya, Rossiya, Buyuk Britaniya va AQShning veto huquqi tufayli yirik mojarolarni toʻxtatish muvaffaqiyatsiz boʻldi.
Kolumbiya Prezidenti Gustavo Petro ham Lulaning BMT haqidagi tanqidlarini qoʻllab-quvvatladi. Petro: "Tashkilot bequvvatlik bilan harakat qilmoqda va u shu uchun yaratilmagan. U Ikkinchi Jahon Urushidan keyin aniq urushlarning oldini olish uchun yaratilgan. Ammo bugun bizda nima bor – urush", dedi. U, shuningdek, BMTning iqlim oʻzgarishi va global isishni cheklashda muhim rol oʻynashi kerakligini taʼkidladi.
Sammitda Lotin Amerikasi va Karib havzasidan nisbatan kamroq prezident va bosh vazirlar ishtirok etdi, bu mintaqaning chuqur boʻlinishini koʻrsatdi. Ishtirokchilar orasida Braziliya, Urugvay, Burundi va Kolumbiya prezidentlari, Gayana va Sent-Vinsent va Grenadinlar bosh vazirlari, shuningdek, vazir oʻrinbosarlari, tashqi ishlar vazirlari va elchilar bor edi.
Source: www.aljazeera.com