Yevropa Parlamenti AQSh bilan o'tgan yil iyul oyida tuzilgan savdo kelishuvini amalga oshirish bo'yicha qonun loyihasini ma'qulladi. Qonun loyihasi ko'p oylik kechikishlardan so'ng, Donald Trampning tarif tahdidlari va Grenlandiyani anneksiya qilish haqidagi bayonotlari fonida qabul qilindi. Parlament a'zolari 417 ovoz bilan qo'llab-quvvatlash, 154 qarshi ovoz va 71 betaraf ovoz berishdi.
Qonun loyihasi AQSh tomonidan Yevropa Ittifoqiga qo'yiladigan tariflarni 30% dan 15% gacha pasaytirishni nazarda tutadi. Bunga evaziga Yevropa Ittifoqi AQShga sarmoya kiritishi va AQSh sanoat mahsulotlariga qo'yilgan import bojlarini olib tashlashi kerak. Biroq, parlament qat'iy himoya mexanizmlarini qo'shdi: agar AQSh qo'shimcha tariflar joriy qilsa yoki Yevropa Ittifoqining hududiy suverenitetiga tahdid solsa, kelishuv to'xtatiladi.
Parlament, shuningdek, "quyosh chiqishi bandi" deb atalgan shartni kiritdi, ya'ni Yevropa Ittifoqi tarif pasaytirishlari faqat AQSh o'z majburiyatlarini bajarganda, jumladan, po'lat va alyuminiy miqdori 50% dan kam bo'lgan Yevropa mahsulotlariga tariflarni 15% gacha pasaytirganda amal qiladi. Bundan tashqari, "quyosh botishi bandi" bo'yicha kelishuv 2028-yil 31-martda tugaydi.
Yevropa iqtisodiyot komissari Valdis Dombrovskis ovoz berishdan keyin: "Ushbu bosqichda biz AQShdan kelishuvni hurmat qilish niyatida ekanliklari haqida kafolat oldik. Biz konstruktiv munosabatlarni saqlash va o'zgaruvchanlikdan qochish uchun harakatlarimizni davom ettiramiz, lekin biz o'z manfaatlarimizga tahdidlarga ko'z yummaymiz" dedi. Yevropa savdo komissari Marosh Shefchovich bu ovoz berishni "hal qiluvchi qadam" deb ta'rifladi.
Kelishuv asosi o'tgan yil iyul oyida Shotlandiyadagi Trampning golf maydonchasida Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyen va Donald Tramp o'rtasidagi uchrashuvda qo'yilgan. Fon der Leyen buni "katta bitim" deb atadi, Tramp esa "hamma uchun yaxshi bitim" deb hisobladi. Trampning da'volariga ko'ra, Yevropa Ittifoqi AQShga 600 milliard dollar sarmoya kiritadi, shu jumladan Amerika harbiy uskunalarini sotib oladi va energiya sohasiga 750 milliard dollar sarflaydi.
Yevropa Ittifoqi va AQSh bir-birlarining eng yirik savdo sheriklari bo'lib, 2024-yilda tovarlar va xizmatlar savdosi 1,6 trillion yevrodan oshdi. Bu global savdoning deyarli uchdan bir qismini tashkil qiladi. Tramp ko'plab savdo sheriklariga qarshi tariflar qo'llab, AQSh savdo defitsitini kamaytirish va global savdo tizimini qayta shakllantirishga intilayotganini da'vo qilmoqda. Yevropa Ittifoqi so'nggi oylarda Avstraliya va Hindiston bilan yangi savdo shartnomalarini imzolab, o'z savdo aloqalarini diversifikatsiya qilishga harakat qilmoqda.
Source: www.bbc.com