Eron bilan urushning ikkinchi oyiga kirilgani bilan, AQShning potentsial yer operatsiyalari haqidagi taxminlar kuchaymoqda. AQSh Mudofaa vazirligi cheklangan yer operatsiyalari uchun tayyorgarlik ko‘rishayotgani, so‘nggi kunlarda Qo‘shma Shtatlar Yaqin Sharqqa qo‘shimcha qo‘shinlar joylashtirgani haqida AQSh ommaviy axborot vositalari xabar berdi.
Anonim AQSh rasmiylari The Washington Post gazetasiga bergan ma’lumotlarga ko‘ra, Mudofaa vazirligi Eronning neft eksportining 90 foizi qayta ishlanadigan Xarg oroli va Hormuz bo‘g‘ozi yaqinidagi qirg‘oq ob’ektlariga reydlar uyushtirishni rejalashtirmoqda. Bir oy oldin AQSh-Isroilning Tehronni birinchi zarbalaridan so‘ng, Eron tomonidan samarali ravishda yopilgan bu bo‘g‘oz orqali tinchlik davrida dunyo nefti va suyuq tabiiy gazining 20 foizi tashiladi. O‘shandan beri faqat asosan Xitoy, Hindiston va Pokiston bayroqli kemalarga xavfsiz o‘tish imkoniyati berilgan.
Bu global energiya bozorlarini falaj qilib, Brent neftining narxini urushdan oldingi barreliga 65 dollardan dushanba kuni 116 dollarga yaqinlashishiga olib keldi. The Washington Post xabariga ko‘ra, to‘liq bosqindan kamroq ko‘rinadigan AQSh harbiy rejalari maxsus operatsiyalar va oddiy piyoda qo‘shinlarning reydlarini o‘z ichiga olishi mumkin.
Yakshanba kuni Financial Times gazetasiga bergan intervyusida, AQSh prezidenti Donald Tramp “Eronning neftini olishni” xohlayotganini va Xarg orolini egallab olishi mumkinligini aytdi. Eron parlamenti raisi Muhammad Bog‘ir G‘olibof esa, AQSh qo‘shinlari bosqin urinishida qarshilikka duch kelishlarini ma’lum qildi. U rasmiy IRNA axborot agentligi orqali tarqatilgan bayonotida: “Bizning erkaklarimiz Amerikalik askarlarning yerga tushishini kutmoqda, ularni yoqib yuborish va ularning mintaqaviy ittifoqchilarini bir marotaba jazolash uchun”, dedi.
Harbiy tahlilchilar, hozirgi AQSh joylashtirishlari “cheklangan, yuqori intensivlikdagi operatsiyalarga, masalan, Xarg orolini yoki Hormuz bo‘g‘ozidagi kichikroq orollarni egallab olish, suv yo‘lini barqarorlashtirish va kemalar qatnovi yo‘llarini qayta ochish, so‘ngra tezda chiqib ketish”ga ishora qilishini ta’kidlamoqda. Britaniyalik xavfsizlik va risk maslahatchisi Jon Fillipsning aytishicha, bunday operatsiyalar “yuqori yo‘qotishlarga olib kelishi va Tehron uchun iqtisodiy jihatdan halokatli bo‘lishi” mumkin.
Tahlilchilarning fikriga ko‘ra, eng ehtimoliy variantlar: Xarg orolini egallab olish, Hormuz bo‘g‘ozidagi strategik orollarni nazorat qilish yoki Eronning boyitilgan uran zaxiralarini olib tashlash. Tramp yakshanba kuni Financial Times gazetasiga bergan intervyusida Xarg orolini egallab olish imkoniyati borligini aytdi: “Ehtimol biz Xarg orolini egallaymiz. Ehtimol yo‘q. Bizda ko‘p variantlar bor”.
Eron parlamenti raisi G‘alibof chorshanba kuni bunday harakatlarga javoban mintaqaviy mamlakatlarning “hayotiy infratuzilmasiga” hujum qilinishini bildirdi. Harbiy ekspertlar, AQSh dengiz piyodalari uchun eng asosiy strategik maqsad bo‘lgan Qishm orolida Eronning “raketa shahri” deb ta’riflangan yirik yer osti raketasi tizimlari mavjudligini ta’kidlamoqda.
Source: www.aljazeera.com