Birlashgan Arab Amirliklari (BAA)ning Dubay va Abu-Dabi birjalari AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi boshlanganidan beri jami 120 milliard dollar qiymat yo‘qotdi. Bu ularni dunyodagi eng katta zarar ko‘rgan moliya bozorlari qatoriga qo‘ydi.

28-fevraldan boshlab Dubay moliya bozorining (DFM) umumiy indeksi 16 foizga tushib, bozor kapitallashuvi 45 milliard dollarga qisqardi. Abu-Dabi birjasi (ADX) esa 9 foizga pasayib, 75 milliard dollar qiymatdan mahrum bo‘ldi. Qatarda indekslar 4 foiz, Bahraynda 7 foizga tushgan bo‘lsa, Saudiya Arabistoni va Umonda o‘sish kuzatildi.

Urush BAAning mintaqaviy sayohat markazi sifatidagi obro‘siga ham jiddiy zarba berdi. Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi natijasida o‘n minglab reyslar, jumladan, dunyodagi eng gavjo xalqaro aeroport – Dubay aeroporti yo‘nalishlari bekor qilindi. Turizm va sayohat sohasining o‘tgan yilgi iqtisodiy hissasi 70 milliard dollarni tashkil etib, yalpi ichki mahsulotning 13 foizini bergan.

Dubaydagi Amerika universiteti moliya kafedrasi dotsenti Haytham Aoun bu holatni BAA hukumatining moliya markazi sifatidagi obro‘sini oshirishga qaratilgan sa’y-harakatlari uchun noxush vaziyat deb baholadi. Biroq, u bu holatni tarkibiy iqtisodiy zarar emas, balki “vaqtinchalik zarba” sifatida ko‘rish kerakligini ta’kidladi. Aounning so‘zlariga ko‘ra, bu investorlar kayfiyati va bozor ishonchiga qisqa muddatli to‘siq bo‘lib, BAAning uzoq muddatli iqtisodiy rejasiga asosiy tahdid emas.

BAA birjalari global miqyosda nisbatan kichik bo‘lsa-da, mamlakat moliya xizmatlariga katta sarmoya kiritgan va hozirda Yaqin Sharqdagi eng yirik kapital bozorlaridan biri hisoblanadi. 2024-yilda BAAda ro‘yxatdan o‘tgan aktsiyalar qiymati birinchi marta 1 trillion dollardan oshdi va bu ko‘rsatkich bo‘yicha mintaqada faqat Saudiya Arabistonidan (2,5 trillion dollar) keyin ikkinchi o‘rinda turadi. Dubay so‘nggi Global moliya markazlari indeksida o‘zining eng yuqori o‘rnini – ettinchi o‘rinni egalladi.

Source: www.aljazeera.com