AQSh Prezidenti Donald Trampning Eron bilan urush xarajatlarini arab davlatlariga o‘tkazishga urinishi mintaqada keskin reaksiyani keltirib chiqarmoqda. Xususan, uning yaqin hamkori hisoblangan Saudiya Arabistoni voris shahzodasi Muhammad bin Salmon ochiqchasiga haqorat qilinganini bildirib, bu vaziyatni murakkablashtirmoqda. Ekspertlar ta'kidlashicha, Trampning bu harakati arab davlatlarini urushda rasmiy ishtirokchiga aylantirish xavfini keltirib chiqarishi mumkin.

Siyosatshunos Kamoliddin Rabbimovning fikricha, Trampning siyosati qo‘rqitish, qo‘pollik va tajovuzkor ritorikaga asoslangan bo‘lib, bu esa dunyo rahbarlarini unga nisbatan ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo‘lishga majbur qilmoqda. Uning so‘zlariga ko‘ra, Trampning biznesdagi tajribasi siyosatga o‘tkazilgan, bu esa xalqaro munosabatlarda an'anaviy diplomatik odobga mos kelmaydi. Masalan, yaqinda o‘tkazilgan matbuot anjumanida Trampning Saudiya Arabistoni voris shahzodasini haqorat qilgani arab davlatlari o‘rtasida norozilikni kuchaytirdi.

Boshqa ekspert Umrbek Yusupov ta'kidlaganidek, Tramp muzokaralarni psixologik bosim, keskin harakatlar va kutilmagan qadamlar orqali olib boradi, bu esa ba'zan keskinlikni kuchaytirishi mumkin. Misol uchun, Ukraina prezidenti Zelenskiy bilan suhbatida Tramp harbiy yordamni "sotamiz, bermaymiz" deb aytgani, bu munosabatlarni keskinlashtirgan. Biroq, bu usul har doim ham samara bermaydi, chunki tajovuzkor ritorika xalqaro munosabatlarda ijobiy javob topmasligi mumkin.

Natijada, Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari kabi arab davlatlari AQSh bilan hamkorlikni saqlab qolishga intilsa-da, to‘g‘ridan-to‘g‘ri harbiy mojarolarga aralashishdan qochmoqda. Ular Rossiya va Xitoy bilan aloqalarni mustahkamlash orqali muvozanatli siyosat olib borishga harakat qilmoqda. Bu jarayonlar shuni ko‘rsatadiki, mintaqaviy geosiyosiy kurash bir shaxs yoki davlatga bog‘liq emas, balki ko‘p vektorli xarakterga ega.

Source: kun.uz