Londonda yashovchi jurnalist Pritpalning onasi 72 yoshida mieloma (noyob qon saratoni) tashxisi qo‘yilganda, uning hayoti birdan o‘zgardi. U to‘liq vaqtli ishini tark etib, onasining to‘liq vaqtli g‘amxo‘riga aylandi. Uning otasi keksa, akasi esa oiladan uzoqlashgan, shuning uchun barcha mas'uliyat uning yelkasiga tushdi. U onasiga ovqat tayyorlash, massaj qilish, davolanishni kuzatish va gurdvarada ibodat qilish kabi vazifalarni bajarishga majbur bo‘ldi, bu esa uning o‘z hayoti va ijtimoiy aloqalarini sezilarli darajada chekladi.
Pritpalning hikoyasi Britaniyada millionlab bepul g‘amxo‘rlar uchun kengroq muammoning bir qismidir. Mamlakatda taxminan olti million bepul g‘amxo‘r bor, ularning ko‘pchiligi oila a'zolari, ammo faqat bir millioni hukumat tomonidan beriladigan haftalik 83,30 funt sterlinglik G‘amxo‘rlik Nafaqasini oladi. Bu nafaqa ko‘plab g‘amxo‘rlar tomonidan yetarli emas deb hisoblanadi, chunki u tez o‘sib borayotgan qiyinchiliklar va tibbiy xarajatlar bilan solishtirganda juda kam.
Bill Singh kabi boshqa g‘amxo‘rlar ham o‘z tajribalarini baham ko‘rishadi. Bill 64 yoshida, 40 yoshidan beri ota-onasiga g‘amxo‘rlik qilmoqda, avval onasiga 15 yil davomida, keyin esa Altsgeymer va demans bilan kurashayotgan 96 yoshli otasiga. U o‘z ishini tark etgan va kunini otasining uyg‘onish vaqtiga moslashtirgan, bu esa uni charchoq va izolyatsiyaga olib kelgan. Bill G‘amxo‘rlik Nafaqasini haqoratli deb atadi va bu mablag‘ tibbiy yordamga borish uchun yoqilg‘i xarajatlarini qoplash uchun ham yetarli emasligini ta'kidladi.
Linda nomli 79 yoshli ayol ham deyarli uch o‘n yil davomida eriga g‘amxo‘rlik qilgan, u ko‘p skleroz bilan kasallangan. U hech qachon G‘amxo‘rlik Nafaqasini so‘ramagan, chunki ariza berish jarayoni juda murakkab va og‘ir deb hisoblagan. Hozir eri palliativ yordam uyida bo‘lsa-da, Linda uning uyga qaytishi mumkinligi haqida tashvishlanmoqda, chunki u o‘z salomatligi pasaygani uchun yana to‘liq vaqtli g‘amxo‘rlik qila olmasligidan qo‘rqmoqda.
G‘amxo‘rlik sog‘liqqa jiddiy ta'sir ko‘rsatadi: g‘amxo‘rlarning yarmi stress, charchoq va yomon uyqu kabi salbiy ta'sirlarni his qiladi, ularning 28 foizi qashshoqlikda yashaydi. G‘amxo‘rlar Trust xayriya tashkiloti hukumatni g‘amxo‘rlar uchun kuchli ijtimoiy himoya tizimini ta'minlashga, mutaxassis ish yordamiga sarmoya kiritishga va inqirozdagilarga yordam berishga chaqirdi. Pritpalning so‘zlariga ko‘ra, g‘amxo‘rlar ko‘pincha ko‘rinmas va e'tibordan chetda qoladi, garchi ular Milliy Sog‘liqni Saqlash Xizmati (NHS) tizimini qo‘llab-quvvatlashda muhim rol o‘ynasa ham.
Source: www.aljazeera.com