AQSh Prezidenti Donald Trump Eron hukumati bilan bo‘lgan keskinlikni yanada kuchaytirib, Tehronni Fors ko‘rfazidagi muhim suv yo‘li – Hormuz bo‘g‘ozini ochishga majbur qilish maqsadida yangi tahdidlar bilan chiqdi. U o‘zining “Truth Social” ijtimoiy tarmog‘idagi postida, agar Eron ertalab soat 3:30ga qadar (mahalliy vaqt) bo‘g‘ozni ochmasa, mamlakatdagi ko‘priklar va elektr stansiyalarini “portlatish” bilan tahdid qildi. Trumpning bu bayonoti uning mart oyidan beri takrorlanib kelayotgan va keyin kechiktirilayotgan muddatlarning eng so‘nggisi hisoblanadi.
Tahdidlar ortida, Pokiston, Misr va Turkiya kabi vositachilar tomonidan olib borilayotgan tinchlik sa’y-harakatlari bor. Ushbu davlatlar urushning yanada kengayib ketishining oldini olish yoki kamida kechiktirish uchun kamida qisman yechim topishga intilmoqda. Manbalarga ko‘ra, stolga 45 kunlik o‘t ochilmaslik rejasi qo‘yilgan, bu esa AQSh va Eron o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki vositachilar orqali uzoq muddatli kelishuvga erishish uchun kengroq muzokaralar olib borish imkoniyatini beradi. Biroq, Pokiston rasmiylari ushbu rejani tasdiqlamadi yoki rad etmadi.
Tinchlik jarayonidagi murakkabliklar, shuningdek, Trump ma’muriyatining tez-tez o‘zgarib turadigan pozitsiyalari tufayli vositachilar o‘z aloqalari haqida batafsil ma’lumot berishdan ehtiyotkorlik qilmoqda. Reuters agentligi xabar berishicha, Pokiston armiyasi boshlig‘i, feldmarshal Asim Munir boshchiligidagi vositachilar guruhi qisqa muddatli jangovar harakatlarning to‘xtatilishi, so‘ngra uzoqroq o‘t ochilmaslik rejasini taklif qilgan. Ushbu taklifga ko‘ra, Eron urushni tugatishga qaratilgan kengroq kelishuvga qadar Hormuz bo‘g‘ozini ochishga rozi bo‘lishi mumkin.
Eron rasmiylari esa Trumpning bir tomonlama muddatlariga bo‘ysunishni rad etib, bo‘g‘ozni faqat urush natijasida yetkazilgan zararlar uchun tovon to‘langanidan keyin ochishlarini aytdi. Shuningdek, ular qisqa muddatli o‘t ochilmaslik G‘azo va Livandagi vaziyatga o‘xshash dinamikani yaratishidan xavotir bildirdilar, bu erda qog‘ozdagi sulhga qaramay, Isroil va AQSh istalgan vaqtda hujum qilishda davom etgan. Tahdidlar va muzokaralar davom etar ekan, mintaqaviy beqarorlik xavfi ortib bormoqda.
Source: www.aljazeera.com