Islom Hamkorlik Tashkiloti (IHT) Isroilning G‘arbiy Sohilda 34 ta yangi aholi punktini qurishni ma’qullashini qoraladi va bu qaror xalqaro huquqqa zid ekanligini ta’kidladi. IHT Bosh kotibiyati jumodan, Isroilning bosib olingan Falastin hududlarida, shu jumladan Sharqiy Quddusda, hech qanday suverenitet huquqiga ega emasligini va uning bu hududlarning geografik va demografik holatini o‘zgartirishga qaratilgan barcha choralari xalqaro huquq bo‘yicha bekor va amalga oshirilmasligi kerakligini bildirdi.

Isroilning “Tinchlik Endi” huquq himoyasi guruhi ma’lumotlariga ko‘ra, hukumat bu qarorni aprel oyining boshida “maxfiy ravishda” qabul qilgan. Isroil ommaviy axborot vositalari ham bu qarorni keng yoritgan. Falastin Prezidentligi idorasi bu rejani “xalqaro huquqning ochiq-oydin buzilishi” deb baholadi. Isroil hukumati esa hozircha bu haqda hech qanday izoh bermadi.

Ma’lum qilinishicha, bu 34 ta aholi punkti 2022-yilda Binyamin Netanyaxuning o‘ng qanot hukumati hokimiyatga kelganidan beri ma’qullangan 68 ta aholi punktiga qo‘shimcha hisoblanadi. IHT Bosh kotibiyati, aholi punktlari siyosatining kuchayishi, yerlarni tortib olish, aholi punktlaridagi terrorizm va G‘arbiy Sohilni anneksiya qilishga urinishlar xavfli ekanligini ta’kidlab, bu choralar ikki davlatli yechimni yo‘q qilishga va Falastin xalqining huquqlarini buzishga qaratilganligini aytdi.

Turkiya ham Isroilning yangi aholi punktlarini ma’qullashini “xalqaro huquq va BMT rezolyutsiyalarining jiddiy buzilishi” deb baholadi. Isroilning 24-kanali xabar berishicha, xavfsizlik kabineti bu yangi aholi punktlarini tashkil etishni yaqinda o‘tkazilgan majlisda “maxfiy ravishda” ma’qullagan. Bu kabinet majlisida bir vaqtning o‘zida ma’qullangan eng ko‘p aholi punktlari soni hisoblanadi.

Ynet yangiliklar sayti ma’lumotlariga ko‘ra, harbiy rahbar Eyal Zamir 1-aprelda o‘tkazilgan xavfsizlik kabineti majlisida ogohlantirganki, armiya “qulashi” mumkin, chunki uning inson resurslariga bo‘lgan talablar ortib bormoqda. Bunga o‘nlab norasmiy aholi punktlarini qonuniylashtirish, ularga rasmiy aholi punkti maqomini berish va shu orqali Isroil qo‘shinlaridan himoya qilish kiradi. 24-kanal ma’lumotlariga ko‘ra, ma’qullangan joylar orasida G‘arbiy Sohilning shimolidagi Falastin mahallalari va Isroil kuchlari kam boradigan masofali hududlar ham bor. 34 ta aholi punktidan 10 tasi allaqachon mavjud bo‘lgan norasmiy aholi punktlari bo‘lib, ular Isroil qonunchiligi bo‘yicha noqonuniy hisoblanadi, ammo endi bu qaror bilan orqaga qarab qonuniylashtiriladi. Qolgan 24 tasi hali qurilmagan. Bosib olingan G‘arbiy Sohildagi barcha Isroil aholi punktlari xalqaro huquq bo‘yicha noqonuniydir.

Bu qaror hozircha hech qanday Isroil hukumat organi tomonidan rasman e’lon qilinmagan. Isroil G‘arbiy Sohilni 1967-yildan beri bosib olgan. Sharqiy Quddusdan tashqari, hozirda u yerda 500 mingdan ortiq Isroil fuqarosi aholi punktlarida yashamoqda, ularning atrofida esa taxminan uch million Falastinlik yashaydi. Aholi punktlarini kengaytirish 1967-yildan beri ketma-ket Isroil hukumatlarining asosiy siyosati bo‘lib kelgan, ammo Netanyaxu boshchiligidagi koalitsiya davrida sezilarli darajada tezlashdi. Huquq himoyasi guruhlari ma’lumotlariga ko‘ra, yangi aholi punktlarini ma’qullash, yerlarni tortib olish va aholi punktlaridagi zo‘ravonlik 2023-yil oktyabr oyida boshlangan Isroilning G‘azodagi genotsidal urushidan keyin yanada oshdi, bu urushda 72 mingdan ortiq Falastinlik halok bo‘ldi.

Source: www.aljazeera.com