Vengriyada 12-aprelda bo‘lib o‘tadigan parlament saylovlari mamlakat tarixidagi eng murakkab va keskin saylovlardan biriga aylanmoqda. So‘nggi ikki yil ichida muxolifat yetakchisi sifatida tanilgan 42 yoshli advokat va sobiq diplomat Peter Magyar o‘zini g‘alaba qozongan va hokimiyatni o‘z qo‘liga olgan kabi tutmoqda. U markaz-o‘ng Tisza partiyasini boshqarib, yangi hukumatning ichki va tashqi siyosat ustuvorliklarini sanab o‘tib, hatto o‘ziga ovoz bermaydiganlarga ham murojaat qilishni istaydi.
Hozirgi Bosh vazir Viktor Orban va uning boshqaruvi bilan norozilik bir vaqtlar o‘sib bormoqda. So‘nggi so‘rovnomalar ko‘rsatishicha, ko‘plab saylovchilar Orbanning saylovni so‘nggi daqiqada bekor qilishi yoki natijalarni soxtalashtirishidan qo‘rqmoqda. Siyosatshunos Laslo Keri bu saylovni 1989-1990 yillardagi voqealar bilan solishtirib, yakshanba kuni saylov ishtiroki 1990 yilgi birinchi erkin parlament saylovlaridagiga tenglashishini kutmoqda. U shuningdek, bu saylovning Yevropaning kelajagiga ta‘sir qilishi mumkinligini ta‘kidladi.
Saylov tadqiqotchilari Attila Yuhash va Robert Laslo kampaniyaning so‘nggi bosqichida “xavfsiz saylovdan xavfli saylovga” o‘tishni kuzatdilar. Orban va uning Fidesz partiyasi so‘nggi haftalarda bir qator yirik skandallar bilan chayqalmoqda. Bular orasida Tisza partiyasini nishonga olgan maxfiy razvedka operatsiyasi, Chadga qimmat harbiy missiya yuborish rejalari, Samsung batareya zavodidagi xavfli ish sharoitlari va Budapeshtdagi Milliy bank binosining hashamatli ta‘mirlanishi bor.
Orbanning tashqi ishlar vaziri Peter Siyyarto bilan Kreml rahbariyati o‘rtasidagi telefon suhbatlarining yozuvlari ham ommaga e‘lon qilindi. Ushbu suhbatlarda Orban o‘zini kuchli sher (Rossiya Prezidenti Vladimir Putin)ga yordam berishni istaydigan kichkina sichqoncha deb taqqosladi. Orban va uning partiyasi bu holatni Vengriyani ukrain josusligi, harbiy hujumlar va davlat to‘ntarishlaridan himoya qilish rejasining bir qismi deb izohlashga urinmoqda.
Saylov kampaniyasi davomida soxta kontent yaratish uchun sun‘iy intellektdan keng foydalanildi. Bu zamonaviy Yevropa saylov kampaniyalarida birinchi marta bunday hiyla-nayranglardan foydalanishga urinish bo‘lishi mumkin. Vengriya yangiliklar portali Telex vaziyatni shunday xulosa qildi: “Kampaniya oxirida bitta savol qoladi — qo‘rquv umiddan kuchliroqmi?”
Source: www.dw.com