AQSh Senati bu hafta Isroilga harbiy texnika sotishni to‘xtatishga qaratilgan taklifni rad etdi. Taklifni tashabbuskorlik qilgan progressiv senator Berni Sanders bo‘lib, u Isroilga buldozerlar sotishni to‘xtatishni talab qilgan. Biroq, ovoz berish natijasida taklif 40-59 hisobida rad etildi, faqat 7 demokrat senator respublikachilar tomoniga o‘tib, ko‘pchilik qarshilik ko‘rsatdi.
Huquq himoyachilari va tinchlik tarafdorlari bu natijani “tarixiy” o‘zgarish belgisi deb baholayapti. “Friends Committee on National Legislation” tashkilotining Yaqin Sharq siyosati bo‘yicha qonunchilik direktori Hassan el-Tayyabning ta’kidlashicha, “Taklif qabul qilinmagan bo‘lsa-da, ovoz berish ko‘rsatdiki, Senatdagi demokratlarning ko‘pchiligi endi shartsiz yordamga qarshi, bu esa aksariyat amerikaliklarning fikriga mos keladi”. U, shuningdek, bu ovoz berishning nafaqat qurol sotish, balki Eron bilan urush kabi yanada kengayishga qarshi ovoz ekanligini ta’kidladi.
Senator Berni Sanders o‘z bayonotida bu o‘zgarish amerikaliklarning kayfiyatini aks ettirishini aytdi: “Amerikaliklar, ular demokrat, respublikachi yoki mustaqil bo‘lsin, soliq pullarimizni u yerda, o‘z mamlakatimizda hayotni yaxshilashga sarflanishini xohlaydilar, Yaqin Sharqdagi begunoh ayollar va bolalarni o‘ldirishga va amerikalik askarlarni Netanyaxuning noqonuniy kengayish urushlariga jalb qilishga emas”. Pew tadqiqot markazining so‘nggi so‘roviga ko‘ra, AQSh kattalarining 60 foizi, shu jumladan demokratlarning 80 foizi Isroilga nisbatan salbiy fikrda.
Biroq, respublikachilar Senatda bir ovozdan Sandersning takliflariga qarshi chiqdilar. Respublikachi senator Rik Skott demokratlarni “terrorizm tomonida turishda” aybladi va ularning harakatlari “amerikaliklarning hayotini xavf ostiga qo‘yish” deb baholadi. Shu bilan birga, “American Israel Public Affairs Committee” (AIPAC) kabi nufuzli Isroil tarafdori lobbichi guruhlar taklifga qarshi faol harakat qildi, uni Isroil xavfsizligiga tahdid sifatida ko‘rsatdi.
Ovoz berish natijasi Demokratik partiya ichida ham keskinlikni kuchaytirdi. Senatdagi yetakchi demokrat Chak Shumer Sandersning taklifiga qarshi ovoz berdi, bu esa unga nisbatan partiya ichidagi tanqidlarni kuchaytirdi. Progressiv kongressmen Ro Xanna Shumerni iste’foga chaqirdi va uning “partiya bazasi va o‘z fraksiyasidan uzoqlashganini” ta’kidladi. “Jewish Voice for Peace” tashkilotining siyosiy direktori Bet Miller esa bu ovoz berishni “AQSh-Isroil ittifoqini qo‘llab-quvvatlovchi siyosiy ustunning katta yoriqlarini ko‘rsatishi” deb baholadi va bu “o‘zgarish nuqtasi” ekanligini aytdi.
Faollar va huquq himoyachilari bu natijani ko‘p yillik tashviqot natijasi deb hisoblaydilar va Kongressni Isroilga harbiy yordamni cheklash bo‘yicha yana ovoz berish va munozaralarni o‘tkazishga davom etishga chaqiradilar. El-Tayyabning aytishicha, ular senatorlarga maktublar yozish va telefon qilish orqali yordamni cheklashga undashda davom etadilar, chunki Isroilning urush jinoyatlari to‘xtaguncha bu kurash davom etadi.
Source: www.aljazeera.com