Pokiston poytaxti Islomobodda AQSH vitse-prezidenti JD Vens kelishi arafasida, Pokiston Eronni AQSH bilan urushni tugatish bo‘yicha muzokaralarga qaytishga ko‘ndirish uchun vaqt bilan kurashmoqda. Biroq, AQSHning so‘nggi 48 soat ichida amalga oshirgan bir qator keskin harakatlari, jumladan, Eron bayroqli Touska yuk kemasiga hujum qilish va uni tutib olish, Islomobodning tinchlik tashabbuslariga shubha solmoqda.
Eron rasmiylari ochiqchasiga muzokaralarga qaytishni rejalashtirmayotganini ta'kidlaydi. Eronning Pokistondagi elchisi Reza Amiri Mo‘g‘addam ijtimoiy tarmoqlarda Jeyn Ostinning “Mag‘rurlik va xurofot” asaridan iqtibos keltirib, “katta sivilizatsiyaga ega bo‘lgan yagona davlat tahdid va kuch ostida muzokara olib bormaydi” deb yozdi. Eron parlamenti raisi va muzokaralar guruhi rahbari Muhammad Baqir G‘olibof esa Trampni muzokaralar stolini “taslim bo‘lish stoliga aylantirish yoki yangi urushga bahona izlash”da aybladi.
AQSH kuchlari yakshanba kuni Ummon qo‘ltig‘ida Eron bayroqli Touska yuk kemasiga o‘q ochdi va uni tutib oldi, Eron buni sulhni buzish deb baholadi. Seshamba kuni AQSH yana bir kemani, sanktsiyalangan M/T Tifani yuk kemasini Osiyo-Tinch okeanida tutib olishini e'lon qildi. Bu harakatlar Eronning tashqi ishlar vazirligi tomonidan “juda xavfli” va “jinoyat” deb ta'riflandi.
Tahlilchilarning fikriga ko‘ra, Eron ichki siyosiy dinamikasi, xususan, Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusining (IRGC) qat'iy pozitsiyasi muzokaralarga to‘siq bo‘lib turmoqda. IRGC muzokaralarga qaytishni AQSHning dengiz blokadasini to‘liq tugatish sharti bilan bog‘lamoqda. Biroq, ba'zi mutaxassislar, masalan, Javad Heiron-Niya, Touska kemasi ekipajining ozod qilinishi Eronning pozitsiyasini yumshatish uchun imkoniyat bo‘lishi mumkinligini aytadi.
Pokistonning roli muhim hisoblanadi, chunki u ham Vashingtonga, ham Tehronga harbiy va xavfsizlik aloqalariga ega. Heiron-Niyaning ta'kidlashicha, Pokiston har qanday kelishuv atrofidagi hikoyani shakllantirishda, ikkala tomon ham muvaffaqiyat da'vo qilishiga imkon berishda “hal qiluvchi ahamiyatga ega”. Ikkinchi tur muzokaralar, agar ular bo‘lib o‘tsa, chorshanba kuni boshlanishi kutilmoqda, ammo Eron delegatsiyasining ishtirok etishi hali noaniq.
Source: www.aljazeera.com