Rim papasi Leo XIV to‘rt Afrika davlatiga qilgan ilk safari davomida tinchlik, birlik va muloqotga chaqirdi. U urush, korrupsiya va tengsizlikni tanqid qilib, rahbarlarni xalq manfaatini birinchi o‘ringa qo‘yishga undadi.
Papalikning birinchi Afrika safari uning dunyoga tinchlik haqida aniq xabar berish maqsadida amalga oshirilgani cherkov doiralarida ta’kidlandi. Payshanba kuni, qit’ada o‘n kun bo‘lgach, Leo Vatikanga qaytish yo‘lini boshladi.
Papaga tashrif buyurgan ko‘plab joylarda izdoshlari katta quvonch bilan kutib olishdi. Kamerunning eng katta shahri Dualada u Japoma stadionida marosim o‘tkazdi. Kamerunlik siyosatshunos Frank Foku, papa mamlakat boshqaruvidagi murakkab masalalardan chekinmaganidan mamnunligini bildirdi.
“Biz Muqaddas Otaning murojaatini hukumatga inson huquqlarini hurmat qilish haqidagi eslatma sifatida tushundik. U zo‘ravonlik bilan xalqni tazyiq qilmaslik, balki zo‘ravonlik tinchlikka xizmat qilishi kerakligini ta’kidladi”, dedi u. Kamerunni 93 yoshli Pol Biya boshqaradi, u sakkizinchi muddatida. Amnesty International kabi tashkilotlar Biya hukmronligi davrida inson huquqlari ahvolidan xavotirda.
Yillar davomida ingliz tilida so‘zlashuvchi shimoli-g‘arbiy va janubi-g‘arbiy mintaqalardagi separatistlar bilan fransuz tilidagi markaziy hukumat o‘rtasida zo‘ravon to‘qnashuvlar davom etmoqda. Papa tashrifi vaqtida separatistlar bir necha kunlik sulh e’lon qilishdi.
Leo o‘z va’zida urushayotgan tomonlarga qattiq so‘zlar bilan murojaat qildi: “Urush boshliqlari go‘yo bir lahza vayron qilish uchun yetarli, ammo qayta qurish uchun ko‘pincha butun bir umr yetmasligini bilmagandek harakat qilishadi”. Tinchlik mavzusi, ayniqsa, fuqarolik jamiyati tashkilotlarini ruhlantiradi.
Kamerunlik ruhoniy Daniel Bilong, papa tashrifi nafaqat katoliklar, balki boshqa din vakillari uchun ham katta ahamiyatga ega ekanini aytdi. “Musulmonlar bilan uchrashuvlar juda istiqbolli edi. Dunyo muloqotsiz mavjud bo‘la olmaydi”, dedi u.
Papa safari Jazoirdan boshlandi, u yerda u Buyuk Jazoir masjidiga tashrif buyurib, musulmonlar va nasroniylar o‘rtasida o‘zaro hurmatga chaqirdi. Keyin u Kamerun, Angola va Ekvatorial Gvineyaga bordi.
Yoxannesburgdagi Roza Luksemburg jamg‘armasidan siyosatshunos Fredson Gilengning fikricha, papa tashrifi Afrika qit’asida katolik cherkovining mavjudligini mustahkamlashga qaratilgan. “Dunyodagi 1,4 milliard katolikning 20 foizi Afrikada yashaydi va bu raqam o‘smoqda”.
Angolada keng tarqalgan korrupsiya va tengsizlik, boylikning ozchilik qo‘lida to‘planishi mavjud. Papa, shuningdek, Ekvatorial Gvineyada Afrikaning eng uzoq muddat hukmronlik qilgan prezidenti Teodoro Obiang Nguemani tanqid qilib, “ozchilik 1% bilan ko‘pchilik o‘rtasidagi farq keskin kengayganini” aytdi.
Gileng, papa hozircha juda siyosiy papa bo‘lib ko‘rinayotganini ta’kidladi. “Kelajakda odamlar bu papadan nimani kutishi mumkinligi haqida aniq tasavvurga ega bo‘lamiz”, dedi u.
Source: www.dw.com