NATO Bosh kotibi Mark Rutte, AQSh prezidenti Donald Tramp Germaniyadan 5000 askarni olib chiqish rejasini e’lon qilganidan so‘ng, Yevropa yetakchilari “xabarni eshitganini” aytdi.
Tramp NATO ittifoqchilaridan tobora norozi bo‘lib, ularni AQShning Eronga qarshi urushini yetarlicha qo‘llab-quvvatlamayotganlikda ayblamoqda. Dushanba kuni so‘zlagan Rutte “AQSh tomonining umidsizliklarini” tan oldi.
“Yevropa yetakchilari xabarni oldi. Ular xabarni aniq va baland ovozda eshitdi”, dedi Rutte Armanistondagi Yevropa Siyosiy Hamjamiyati yig‘ilishi oldidan. “Yevropaliklar o‘z rolini oshirmoqda, Yevropaning roli kengaymoqda va NATO mustahkamlanmoqda”, deb qo‘shimcha qildi u.
Pentagon juma kuni Germaniyadan qo‘shin olib chiqishni e’lon qildi. Bu Germaniya kansleri Fridrix Mers urushni tugatish bo‘yicha muzokaralarda Eron AQShni kamsitayotganini aytganidan bir necha kun o‘tib sodir bo‘ldi.
Yevropa Ittifoqining tashqi siyosat bo‘yicha yuqori vakili Kaya Kallas e’lon vaqtini “kutilmagan” deb atadi. “Menimcha, bu NATOdagi Yevropa ustunini mustahkamlashimiz va ko‘proq harakat qilishimiz kerakligini ko‘rsatadi”, dedi Kallas, “Amerika qo‘shinlari Yevropada faqat Yevropa manfaatlarini emas, balki Amerika manfaatlarini ham himoya qiladi” deb ta’kidladi.
Dam olish kunlari NATO vakili Allison Xart 32 davlatdan iborat harbiy ittifoq rasmiylari “AQSh bilan Germaniyadagi kuch joylashuvi to‘g‘risidagi qaror tafsilotlarini tushunish uchun ishlamoqda” dedi.
So‘nggi haftalarda Eronga qarshi urushning tanqidi kuchaydi, chunki mojaro Hormuz bo‘g‘ozida yuk tashishning davom etayotgan uzilishi tufayli jahon iqtisodiyotiga zarba bermoqda. O‘tgan hafta Mers urushni AQShning Iroq va Afg‘onistonga bostirib kirishi kabi oldingi harbiy botqoqliklarga qiyosladi.
“Bu hozirda juda chigal vaziyat”, dedi u. “Va bu bizga katta miqdorda pul talab qilmoqda. Bu mojaro, Eronga qarshi bu urush, bizning iqtisodiy mahsulotimizga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda”. Ispaniya AQShning o‘z havo hududi yoki harbiy bazalaridan Eronga hujum qilishiga ruxsat berishdan bosh tortdi.
Shunga qaramay, Rutte “ko‘proq va ko‘proq” Yevropa davlatlari urushning “keyingi bosqichi”ga tayyor bo‘lish uchun Fors ko‘rfazi yaqinida minalarni qidiruvchi va minalarni tozalovchi kemalar kabi aktivlarni oldindan joylashtirayotganini aytdi. U tafsilot bermadi va Yevropa davlatlari avval urush tugamaguncha Hormuz bo‘g‘ozini qo‘riqlashga yordam bermasliklarini ta’kidlagan edi.
Ko‘plab Yevropa davlatlari Trampning NATOga sodiqligi va Rossiyaning Ukrainaga hujumidan qo‘rqish fonida mudofaa xarajatlarini oshirishga va’da berdi. Fransiya prezidenti Emmanuel Makron “Yevropaliklar o‘z taqdirini o‘z qo‘liga olmoqda, mudofaa va xavfsizlik xarajatlarini oshirmoqda va o‘z umumiy yechimlarini yaratmoqda” dedi.
Source: www.aljazeera.com