Livanning janubida janglar davom etar ekan, prezident Jozef Aounni Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyahu bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri uchrashishga bosim kuchaymoqda. Bu uchrashuv Livandagi ichki ziddiyatlarni yanada kuchaytirishi mumkin.
Hozircha sana belgilanmagan bo‘lsa-da, Aoun may oyida Oq uyga tashrif buyurishi kutilmoqda. Bu, Isroil va Livan o‘rtasidagi o‘n yilliklardagi ilk to‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralardan bir oy o‘tib sodir bo‘lmoqda. Muzokaralar Livan xalqini ikkiga bo‘lgan.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri muzokaralar qarori, ayniqsa, Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan Hizbullohni g‘azablantirdi. Hizbulloh urushni tugatishni xohlasa-da, bu maqsadga bilvosita muzokaralar orqali erishishni afzal ko‘radi.
Tahlilchilarning fikricha, Livandagi ichki ziddiyatlar Aounning Vashingtonda Netanyahu bilan uchrashish ehtimolini kamaytiradi. “Aoun-Netanyahu sammiti uchun bosim kalendar va Vashingtonning ko‘rinadigan natijalarga bo‘lgan ishtiyoqidan kelib chiqmoqda”, deydi Nyu Layns instituti tahlilchisi Dania Arayssi.
Isroil 2023-yil oktabrida Livanga qarshi urush boshlagan. 2024-yil noyabrida sulh tuzilgan bo‘lsa-da, Isroil Livanga hujumlarini davom ettirgan. Hizbulloh 2-mart kuri javob qaytargan.
Isroil Livanni bosib olib, janubiy shahar va qishloqlarni vayron qilgan. Hujumlarda 2700 ga yaqin odam, jumladan 100 dan ortiq tibbiyot xodimi halok bo‘lgan. 1,2 milliondan ortiq odam ko‘chirilgan.
Aounning o‘zi Netanyaxu bilan uchrashish vaqti hali kelmaganini aytgan. “Avval xavfsizlik kelishuviga erishishimiz va Isroil hujumlarini to‘xtatishimiz kerak”, degan u.
Tahlilchilarning fikricha, Aounning ikkilanishi uning keng konsensusga ega emasligini ko‘rsatadi. “Aounning aniq mintaqaviy qo‘llab-quvvatlashi yo‘q va bunga faqat Hizbulloh emas, balki boshqalar ham qarshi”, deydi Arab islohotlari tashabbusidan Nadim Huri.
Bosim asosan AQSh tomondan kelmoqda. AQSh elchisi Mishel Issa to‘g‘ridan-to‘g‘ri uchrashuvni qo‘llab-quvvatlagan bo‘lsa-da, tahlilchilar bunday uchrashuv Livanni beqarorlashtirishi mumkinligini ta’kidlamoqda.
Saudiya Arabistoni ham Livanning Isroil bilan munosabatlarni normallashtirishiga qarshi. Saudiya rasmiylari Aoun va Berri bilan uchrashib, Livanning yagona pozitsiyasini topishga harakat qilmoqda.
Source: www.aljazeera.com