AQSh va Eron o‘rtasida Hormuz bo‘g‘ozida sodir bo‘lgan to‘qnashuvlar neft narxining keskin ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi. Bu ikki tomon o‘rtasidagi nozik sulhni deyarli barbod qildi.

Brent markali neft fyucherslari payshanba kuni savdo sessiyasida 7,5 foizga ko‘tarilib, juma kuni Osiyo bozorlari ochilishida pasaydi. Xalqaro benchmark 03:00 GMT da bir barrel uchun 101,12 dollarni tashkil etdi, kunlik eng yuqori ko‘rsatkich 103,70 dollarni tashkil etgan edi.

Narxlarning so‘nggi o‘sishi AQSh va Eronning muhim bo‘g‘ozda o‘q otishmasidan so‘ng ro‘y berdi. Bu bo‘g‘oz dunyo neft va tabiiy gaz ta’minotining beshdan bir qismi uchun o‘tkazuvchi yo‘l hisoblanadi. Aprel oyining 7-sanasida e’lon qilingan sulhga qaramay, to‘qnashuvlar davom etmoqda.

AQSh Markaziy qo‘mondonligi (CENTCOM) Eron raketa, uchuvchisiz samolyot va kichik qayiqlari bilan AQShning uchta boshqariladigan raketa esminetsiga hujum qilganidan so‘ng Eronni nishonga olganini ma’lum qildi.

Eronning “Xotam al-Anbiyo” markaziy shtabi avvalroq AQShni sulhni buzganlikda ayblab, suv yo‘li yaqinida Eron neft tankeri va boshqa kemaga hujum qilganini bildirgan. Eron harbiy shtabi, shuningdek, AQShni Qeshm oroli kabi fuqarolik hududlarini nishonga olganlikda aybladi.

AQSh prezidenti Donald Trump payshanba kuni to‘qnashuvlarni kamaytirib ko‘rsatib, sulh amalda qolayotganini aytdi. Eronning davlat televideniyesi Press TV esa vaziyat “normal holatga qaytganini” xabar qildi.

Bo‘g‘ozda yuk tashish fevral oyining oxiridan beri deyarli to‘xtab qolgan, bu esa Eronning yirik neft tankerlariga hujum qilish tahdidi bilan bog‘liq. Brent narxi urushdan oldingi davrga nisbatan 40 foizga oshgan, kunlik ishlab chiqarishdagi 14,5 million barrel kamomad hisobiga.

Osiyo fond bozorlari juma kuni keskinlikning kuchayishi bilan pasayib, Yaponiyaning Nikkei 225, Janubiy Koreyaning KOSPI va Gonkongning Hang Seng indekslari 1 foizdan ko‘proqqa tushdi. Uoll-stritda esa S&P 500 indeksi bir kun oldingi rekorddan keyin 0,4 foizga pasaydi.

Source: www.aljazeera.com