Keniyaning Marsabit okrugidagi 298 nafar da'vogar BP neft kompaniyasi va Keniya hukumatini 1980-yillardagi neft qidiruv ishlari natijasida qolgan zaharli chiqindilar tufayli yuzlab odamlarning saraton kasalligidan vafot etganida ayblamoqda.
Mahalliy aholi va tibbiyot xodimlarining ma'lum qilishicha, saraton kasalligi va o'lim holatlari barqaror ravishda oshib bormoqda, 500 dan ortiq kishi ovqat hazm qilish tizimi, ayniqsa qizilo'ngach va oshqozon saratonidan vafot etgan. Aksariyat qurbonlar tibbiy xizmatdan uzoq bo'lgan qishloqlardan.
74 yoshli Maisan Chamusetga olti yil oldin tomoq saratoni tashxisi qo'yilgan. Hozir u bo'g'ziga o'rnatilgan kichik naycha orqali muloqot qiladi, ovozi zo'rg'a chiqadi. Uning rafiqasi 2018 yilda oshqozon saratonidan vafot etgan. Chamusetning so'zlariga ko'ra, "Bu yerda hamma shunday muammolarga duch kelmoqda. Aybdorlar javob berishi kerak".
1986-1989 yillarda AQShning Amoco kompaniyasi (keyinchalik BP tomonidan sotib olingan) Chalbi cho'lida neft qidiruv quduqlarini burg'ulagan. Hech qanday foydali kon topilmagan va kompaniya tark etgan. Ammo sobiq burg'ulash maydonlarida hali ham "Amoco Kenya" yozuvi tushgan zanglagan quvur va yerga sochilgan oq kukun moddasi qoldiqlari mavjud. Ba'zi aholi bu moddani tuz deb adashib, ovqatga ishlatgan.
Saytlardan birida ishlagan Vorova Bayo chiqindilar kechasi katta chuqurlarga tashlangani va ertalab kuchli hid tarqalganini eslaydi. 2002 yilda minglab chorva mollari quduqdan suv ichganidan keyin nobud bo'lgan. Hokimiyat hududni yopib, namunalar olgan, ammo natijalar haqida aholiga hech qanday ma'lumot berilmagan.
Mustaqil sinovlar mahalliy suv manbalarida og'ir metallar borligini ko'rsatgan, ammo olimlar saraton bilan bog'liqligini hali aniq isbotlamagan. 2000-yillarning boshida Kargidagi yagona sog'liqni saqlash muassasasi 2006-2009 yillarda ko'plab saraton o'limlarini qayd etgan. Hozirda bu markaz ishlamaydi.
Hamshira Assunta Galgitele 2000-yillarning o'rtalarida saraton bilan og'rigan bemorlarni davolay boshlagan va ularning ko'pchiligi vafot etgan. U endi da'vogarlar safiga qo'shilgan. Isiolodagi Ekologiya va yer sudida 298 nafar da'vogar BP va Keniya hukumatini atrof-muhitga zarar yetkazishning oldini olmaganlikda ayblab, to'liq ekologik baholash, toza suv va zararni qoplashni talab qilmoqda.
Advokat Kelvin Kubai bu "ekologik genotsid" deb ataydi. BP Al Jazeeraning intervyu so'rovini rad etgan va da'volarga ommaviy javob bermagan. Huquq himoyachisi Margaret Superning aytishicha, jamoa yillar davomida e'tiborni jalb qilishga urungan va endi birinchi marta ularni eshitishayotganini his qilishmoqda. Ish yillar davom etishi mumkin, ammo Kargida yangi kasalliklar paydo bo'lishda davom etmoqda.
Source: www.aljazeera.com