BBC jurnalistlari Ikkinchi jahon urushi davrida fashistlar tomonidan asir olingan va Jersey orolida “Tom” nomi bilan tanilgan sovet askarining taqdirini o‘rganib chiqdi. Bu Namangan viloyatida tug‘ilgan Bakijon Akramov ekani aniqlandi.

1941 yil kuzida u nemislar tomonidan Ukrainadan Jersey oroliga olib kelingan va boshqa asirlar bilan birga mudofaa inshootlari qurilishida majburiy mehnatga solingan. Guvohlarning so‘zlariga ko‘ra, asirlar ochlik, kaltak va og‘ir mehnat sharoitida saqlangan.

1943 yilda Akramov qochishga muvaffaq bo‘lgan va mahalliy Le-Breton oilasi – Jon va Fillis tomonidan yashirilgan. Ular o‘lim xavfiga qaramay, qochoqni fermasida saqlab, unga “Tom” laqabini berishgan. U oila a’zosiga aylanib, uy ishlarida yordam bergan va bolalarga dars o‘tgan.

1945 yilda Jersey ozod qilingach, sovet hukumati sobiq asirlarni repatriatsiya qilishni boshlagan. Akramov avval Gernsiga, so‘ngra SSSRga jo‘natilgan. Bir necha xatdan keyin u bilan aloqa uzilgan.

BBC arxivlarni o‘rganib, “Tom”ning shaxsini aniqlagan: 1910 yilda Namanganda tug‘ilgan Bakijon Akramov. Urushdan keyin u filtrlash tekshiruvlaridan o‘tgan, ammo keyingi taqdiri noma’lum.

Jurnalistlar Namanganda Akramovning taxminiy avlodlarini topishgan. Ular birinchi marta uning Jerseydagi hayoti va uni qutqargan odamlar haqida bilib olishgan. Shuningdek, Le-Breton oilasining avlodlari ham topilgan. Ikki oilaning uchrashuvi tergovning eng ta’sirli lahzasi bo‘ldi.

O‘zbekiston hukumati Jon va Fillis Le-Bretonni vafotidan keyin Do‘stlik ordeni bilan mukofotlashga qaror qilgan. Biroq asosiy savol – Akramovning SSSRga qaytganidan keyin nima bo‘lgani – hali ham ochiq qolmoqda.

Source: podrobno.uz