Sobiq Qatar bosh vaziri va tashqi ishlar vaziri Shayx Hamad bin Jassim Al Taniy Al Jazeera telekanaliga bergan keng qamrovli intervyusida AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi to‘satdan avj olgan mojaro emas, balki Isroilning uzoq muddatli mintaqani qayta shakllantirish rejasining natijasi ekanligini ta’kidladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, Hormuz bo‘g‘ozidagi inqiroz urushning eng xavfli oqibati bo‘lib, Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxuning “Buyuk Isroil” ambitsiyalari mintaqa uchun jiddiy tahdid solmoqda. Shayx Hamad Fors ko‘rfazi davlatlarini birlashtiruvchi mudofaa paktini zudlik bilan tuzishga chaqirdi.
“Biz mintaqaning katta qayta qurilishiga guvoh bo‘lmoqdamiz”, dedi u, hozirgi geosiyosiy silkinishlar Yaqin Sharqning kelgusi o‘n yilliklar uchun qiyofasini belgilashini ta’kidlab. O‘tgan yili u mojaro haqida ogohlantirgan va Fors ko‘rfazi davlatlarini Eron bilan diplomatik yo‘l bilan hal qilishga undagan edi.
Shayx Hamad Netanyaxuni AQShni Eronga qarshi urushga tortishda aybladi va uning “urush qisqa va tez bo‘ladi, Eron hukumati bir necha hafta ichida qulaydi” degan illyuziyasini AQShga sotganini aytdi. U Vashingtonning harbiy kuchga tayanishini tanqid qilib, “Amerikaning haqiqiy kuchi kuch ishlatishda emas, balki undan qochishda edi”, dedi.
Urushning asosiy foydalanuvchisi Netanyaxu ekanligini ta’kidlab, u Isroil rahbari mintaqadagi tartibsizlikdan “Buyuk Isroil” rejasini ilgari surish uchun foydalanayotganini aytdi. Eronning strategiyasiga kelsak, u dastlabki zarbalarni yutib, keyin Hormuz bo‘g‘ozidan strategik ustunlik sifatida foydalanishni boshlaganini qayd etdi.
Shayx Hamad Fors ko‘rfazi davlatlarining ichki nizosini eng katta tahdid deb atadi va “Fors ko‘rfazi NATOsi”ni yaratishni taklif qildi. U AQSh harbiy bazalariga qaramlikni kamaytirish va Turkiya, Pokiston, Misr kabi davlatlar bilan uzoq muddatli strategik hamkorlik o‘rnatish zarurligini ta’kidladi.
Falastin masalasida u Isroilni G‘azoda “ma’naviy va siyosiy falokat” sodir etishda aybladi va 72 500 dan ortiq falastinlikning o‘ldirilganini eslatdi. U Hamasni qurolsizlantirishni mustaqil Falastin davlati uchun siyosiy ufq bo‘lmagan holda rad etdi va Saudiya Arabistonining Isroil bilan normalizatsiyadan bosh tortishini maqtab, bu Netanyaxuning rejalarini buzganini aytdi.
Suriyadagi Bashar al-Assad rejimining qulashidan mamnunligini bildirib, u yangi rahbariyatni iqtisodiy va institutsional tiklanishga e’tibor qaratishga chaqirdi. Shuningdek, 1990-yillar oxirida Qatar Klinton ma’muriyatining Eron yadro dasturi bo‘yicha xabarini yetkazganini oshkor qildi.
Source: www.aljazeera.com