️ Eronning yadroviy dasturi o‘nlab yillar davomida xalqaro keskinlik manbai bo‘lib kelmoqda. Hozirda Tehron 440 kilogrammdan (970 funt) ortiq uraniyni 60% gacha boyitgan holatda saqlaydi, bu esa harbiy maqsadlarda foydalanish uchun yetarli darajadagi materialdir.

️ AQSh prezidenti Donald Trump ushbu materialni "yadroviy chang" deb atab, uni qo‘lga kiritishga va’da bergan. Biroq uning bayonotlari qarama-qarshi: ba’zida u Eron bilan tinchlik kelishuvidan so‘ng materialni qazib olishni, ba’zida esa Eron uni topshirishga rozi bo‘lganini aytadi. Eron tashqi ishlar vaziri Abbos Araqchi material vayronalar ostida qolganini va uni qayta tiklash rejasi yo‘qligini bildirgan.

️ Xalqaro Atom Energiya Agentligi (IAEA) direktori Rafael Grossi 2026 yil aprel oyida boyitilgan uraniyning asosiy qismi Isfaxon yadroviy majmuasida joylashganligini ma’lum qilgan. 2025 yil iyun oyidagi “Yarim tun bolg‘asi” operatsiyasi davomida Eronning uchta asosiy yadroviy obyekti — Isfaxon, Fordou va Natanz — jiddiy zarar ko‘rgan.

️ Materialni olib chiqish texnik jihatdan murakkab: u yer osti inshootlarida saqlanadi va maxsus xavfsizlik choralarini talab qiladi. Sobiq AQSh milliy xavfsizlik maslahatchisi Jon Bolton Liviyadagi yadroviy dasturni demontaj qilish tajribasiga ishora qilib, bunday operatsiya “ruxsat beruvchi muhit”ni talab qilishini ta’kidlagan. U, shuningdek, Eronning yadroviy qurolga ega bo‘lishining oldini olishning yagona yo‘li “oyatullohlar va Inqilob gvardiyasi rejimini” olib tashlash ekanligini aytgan.

️ Rossiya prezidenti Vladimir Putin Rossiya Eronning boyitilgan uraniyini saqlashga tayyorligini bildirgan. Biroq materialning aniq joylashuvi va uni olish uchun zarur texnik shartlar noaniqligicha qolmoqda.

Source: www.dw.com