2018-2019 yillarda Argentinada Andes virusi (hantavirus) odamdan odamga yuqib, 11 kishining o'limiga sabab bo'ldi. Biroq, tadqiqotchilarning ta'kidlashicha, ushbu epidemiyani tahlil qilish hozirgi tarqalishni ham to'xtatish mumkinligini ko'rsatadi.
COVID pandemiyasi xotiralari hali ham yangi bo'lgan bir paytda, jamoalar hantavirusning xalqaro miqyosda tarqalishidan xavotirda. JSST Bosh direktori Tedros Adhanom Ghebreyesus 2026-yil 9-may kuni Ispaniyaning Tenerife aholisiga yo'llagan maktubida: "Sizning xavotirda ekanligingizni bilaman", deb yozgan.
MV Hondius kruiz kemasida hantavirus tarqalib, uch kishi vafot etgan va boshqalar kasallangan. Kema Tenerifening Granadilla portiga qo'nganida, 147 yo'lovchi va ekipaj a'zolari Germaniya, Fransiya va Avstraliya kabi mamlakatlarga repatriatsiya qilinishi kerak edi.
Tedrosning so'zlariga ko'ra, "epidemiya" so'zini eshitish va kemaning qirg'oqqa suzib kelayotganini ko'rish hali to'liq xotirjam bo'lmagan xotiralarni uyg'otadi. Ammo COVID va hantavirus o'rtasida muhim farq bor: SARS-CoV-2 2019-yilda paydo bo'lganida, uni hech kim bilmagan, hantavirus esa 1993-yildan beri ma'lum.
Hantavirus o'pka infektsiyasi (HPS) keltirib chiqarishi ma'lum bo'lgani uchun, kemada birinchi ikki o'lim laboratoriya tahlillari bilan tasdiqlangandan so'ng tegishli masofa choralari ko'rilgan. Argentinadagi 2018-2019 yilgi epidemiya tahlili shuni ko'rsatadiki, ijtimoiy masofa kabi asosiy choralar infektsiyaning tarqalishini sekinlashtiradi.
2020-yilda chop etilgan tadqiqotda, Argentinadagi epidemiya davrida "jamoat salomatligi xodimlari tasdiqlangan holatlarni izolyatsiya qilish va mumkin bo'lgan kontaktlarni o'z-o'zini karantinga olishni joriy qilganida" Andes virusining tarqalish tezligi ikki baravar kamaygani aniqlangan. Nazorat choralari 18 kishi omnaviy yig'ilishda virus yuqtirgani tasdiqlangandan keyin kuchaytirilgan.
Tadqiqotchilarning yozishicha, "bu choralar tarqalishni to'xtatgan bo'lishi mumkin. Nazorat choralaridan oldin o'rtacha reproduktiv son 2.12 edi, choralar joriy qilinganidan keyin esa 0.96 ga tushdi." MV Hondiusdagi vaziyat boshqacha edi: ma'lum holatlar soni kamroq (7 tasdiqlangan va 2 shubhali), ammo choralar ko'rish uchun ko'proq vaqt kerak bo'lgan.
Birinchi o'lim 11-aprelda sodir bo'lgan, ammo hantavirus sabab sifatida 4-mayda tasdiqlangan - bu JSSTga xabar berilganidan ikki kun o'tib. Kema Tenerifega qo'nganida, ispan sog'liqni saqlash organlari "barcha choralar"ni ko'rgan. Yo'lovchilar, ekipaj va tibbiy xodimlar niqob va himoya kostyumlarini kiygan, shaxsiy buyumlar muhrlangan qoplarda olib ketilgan.
Pirbright instituti tadqiqotchisi Giulia Galloning aytishicha, "potentsial kontaktlarni kamaytirish va FFP2 niqoblaridan foydalanish virus haqida bilganlarimiz bilan mos keladi." Hantavirus infektsiyalari global miqyosda nisbatan kam uchraydi: 2025-yilda JSST Amerikada 229 holat va 59 o'limni qayd etgan. Ushbu yuqumli kasallikka qarshi vaksina mavjud emas.
Source: www.dw.com