AQSh prezidenti Donald Tramp Pekindagi sammitda Xitoy rahbari Si Szinpin bilan uchrashishga tayyorlanmoqda. Uchrashuv asosiy mavzulari — Eron urushi, savdo kelishuvlari va Tayvan masalasi bo‘lishi kutilmoqda.
Tramp sayohatini mart oyida Eronga qarshi urush boshlaganidan keyin qoldirgan edi. Endi u Xitoy rahbariga tashrif buyurib, tashqi siyosatdagi muvaffaqiyatga erishishga umid qilmoqda. Uchrashuv global energetik inqiroz va Tehron bilan Vashington o‘rtasidagi muzokaralar boshi berk ko‘chaga kirib qolgan bir paytga to‘g‘ri kelmoqda.
Pekindagi Pangoal tahlil markazi siyosatshunosi Chu Yin fikricha, Trampga tashqi siyosatda yaxshi yangiliklar kerak. “Trampning reytinglari noyabrdagi oraliq saylovlar oldidan past. Uning Eronga tezkor zarba berish, Pekinda g‘alabani nishonlash va buni savdo vositasi sifatida ishlatish rejasi amalga oshmadi”, dedi u.
Uchrashuv oldidan ikki mamlakat muzokarachilari Seulda aniq kelishuvlar ustida ish olib boradi. Tramp, shuningdek, Gonkong media magnati Jimmi Layni ozod qilish masalasini ko‘tarishi mumkin. Lay Pekin tomonidan joriy etilgan qat’iy milliy xavfsizlik qonuni ostida 20 yilga qamalgan.
Tayvan masalasi ikki rahbar o‘rtasidagi asosiy mavzulardan biri bo‘ladi. Pekin Tayvanni “Xitoy Xalq Respublikasi”ning ajralmas qismi deb hisoblaydi. AQSh esa 1979-yilgi Tayvan munosabatlari to‘g‘risidagi qonunga asosan orolni mudofaa qurollari bilan ta’minlaydi. Tramp Tayvanga qurol yetkazib berish bo‘yicha Si bilan muzokara olib borishini aytdi.
Tahlilchilar Xitoy Eron urushida vositachilik qilish orqali Trampni Tayvandan chalg‘itishi mumkinligini ta’kidlamoqda. AQSh Xitoyning Eron mojarosida yordamiga muhtoj. Shu bilan birga, Vashington Xitoyga neft yetkazib berishni ta’minlash uchun Eronni Hormuz bo‘g‘ozini ochishga chaqirmoqda.
Savdo urushi ham kun tartibidagi muhim masala. Tramp Xitoy mahsulotlariga yuqori bojlar joriy qilgan, Xitoy esa nodir yer metallari yetkazib berishni to‘xtatish bilan tahdid qilgan. Muzokarachilar hali sezilarli kelishuvga erisha olmagan. Tahlilchi Pyotr Tszyu “ikki davlat milliy manfaatlariga oid ‘katta kelishuv’ kutmoqda” dedi.
Source: www.dw.com