AQSh va Daniya o‘rtasida Grenlandiyada Amerika harbiy mavjudligini kengaytirish bo‘yicha yopiq muzokaralar davom etmoqda. Manbalarga ko‘ra, orolning janubiy qismida uchta yangi harbiy obyekt ochish imkoniyati muhokama qilinmoqda.

BBC ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi oylarda bu masala bo‘yicha muzokaralar sezilarli darajada faollashgan. Bu, xususan, Donald Trampning hudud ustidan nazorat o‘rnatishning kuch ssenariysi haqidagi bayonotlaridan keyin davom etayotgan diplomatik keskinlik fonida yuz bermoqda.

Joriy reja Narsarsuaqdagi sobiq harbiy aerodrom kabi mavjud infratuzilmaga ega uchastkalarda bazalarni joylashtirishni nazarda tutadi, bu esa qurilish xarajatlarini minimallashtirish imkonini beradi. Hamkorlik modellaridan biri yangi obyektlarga AQSh suveren hududi maqomini berishdir, biroq bazalarning yakuniy soni va ularning aniq huquqiy maqomi hali tasdiqlanmagan.

Vashington nomidan muzokaralarni Davlat departamenti va Milliy xavfsizlik kengashining ishchi guruhi olib bormoqda, ular 1951 yildagi mudofaa kelishuvi doirasida murosaga erishishga intilmoqda. Ushbu shartnoma tarixan AQShga Kopengagen roziligi bilan orolda harbiy operatsiyalarni kengaytirish imkonini beradi.

Hozirgi faollik Arktikadagi Amerika strategiyasining tubdan o‘zgarishi fonida yuz bermoqda, bu yerda Grenlandiya nafaqat ittifoqchi hudud, balki yangilangan “Monro doktrinasi” doirasidagi asosiy strategik aktiv sifatida qaralmoqda. Vashington orol ustidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri nazorat zarurligini milliy xavfsizlik vazifalari va mintaqaning resurs salohiyatini himoya qilish bilan asoslamoqda.

Daniya va Grenlandiya rasmiylari diplomatik yo‘nalish mavjudligini tasdiqlaydi, hozirgi muloqotni professional va “to‘g‘ri yo‘nalishda” deb tavsiflaydi. Grenlandiya bosh vaziri Yens-Frederik Nilssen har qanday kelishuv o‘zaro hurmatga asoslanishi kerakligini, orolni sotish yoki majburiy topshirish imkoniyatini istisno qilishini ta’kidladi.

Source: podrobno.uz