Eron hukumati 88 kunlik umummilliy internet blokadasini bekor qilgan bo‘lsa-da, mamlakatda tashqi dunyo bilan aloqa hali ham jiddiy cheklangan. NetBlocks va Cloudflare ma’lumotlariga ko‘ra, veb-trafik avvalgi haftalarga nisbatan oshgan bo‘lsa-da, 2024 yil yanvar oyidagi darajadan ancha past.

Kiberxavfsizlik bo‘yicha mutaxassis Amir Rashidining ta’kidlashicha, “veb-trafik hali ham avvalgi darajaning 50 foizini tashkil etadi”. U Eron hokimiyati internetni butunlay o‘chirish o‘rniga, ma’lumotlar oqimini boshqarish va mamlakatdan chiqib ketayotgan ma’lumotlarni cheklashga harakat qilayotganini aytadi.

Prezident Masud Pezeshkiyan 10 mart kuni internetga kirishni tiklashni buyurgan. Biroq, amalda ko‘plab ilovalar, jumladan WhatsApp, hatto VPN ulanishlari bilan ham ishlamayapti. Hukumat xavfsizlik sabablarini keltirgan bo‘lsa, tanqidchilar bu usulni axborot va muloqotni nazorat qilish uchun yillar davomida qo‘llanilayotganini ta’kidlamoqda.

Internet blokadasi, ayniqsa, kichik biznesga, jumladan, ayollar tomonidan boshqariladigan onlayn korxonalarga katta zarba berdi. Filterbaan tashkilotidan Solmaz Eikderning so‘zlariga ko‘ra, ko‘plab ayollar quritilgan mevalar, qo‘l mehnati mahsulotlari va taomlarni sotish orqali oilalariga daromad keltirgan, ammo bu imkoniyat endi yo‘qolgan.

Eron interneti tinch davrda ham qattiq senzuradan o‘tadi. Instagram, TikTok va YouTube kabi platformalardan foydalanish uchun qimmat mahalliy VPN xizmatlari talab qilinadi. Hozirda faqat telefon tarmog‘i orqali aloqa qilish mumkin, biroq qo‘ng‘iroqlar kuzatilayotgani haqida shubhalar mavjud.

Source: www.dw.com